Elektronik cihaz, beyaz eşya, kombi ya da otomobil teknik servislerinde, arızanın tespiti için artık ciddi ücretler isteniyor. Tüketiciler, tamirden önce yalnızca arızanın söylenmesinin bile yüksek maliyet getirdiğini, bu uygulamanın bazen onarım yaptırma baskısına dönüştüğünü söylüyor.
Elektronik cihazlardan beyaz eşyaya, kombiden otomobile kadar birçok alanda hizmet veren teknik servislerde, arıza tespiti için ücret alımı giderek yaygınlaşıyor. Eskiden çoğu serviste arızanın tespit edilmesi ücretsiz yapılırken, bugün birçok işletme bu işlem için ayrı bir “diyagnostik” ücreti talep ediyor. Bu ücretler, bazı tüketiciler tarafından “avukatlık mesleğindeki tarifeye benzer” bir uygulama olarak nitelendiriliyor.
Uygulama özellikle elektronik ürünlerde, beyaz eşya servislerinde ve otomotiv sektöründe hızla yaygınlaştı. Bilgisayar, cep telefonu, laptop ve tablet servislerinde cihazın açılarak incelenmesi için 2026 yılı itibarıyla ortalama 1.000 ile 3.000 lira arasında diyagnostik ücretler talep ediliyor.
Beyaz eşya servislerinde eve gelerek yapılan kontrol için 700 ile 1.500 lira, kombi ve klima servislerinde ise 800 ile 2.000 lira arasında servis ve tespit bedeli istenebiliyor. Benzer tablo otomotiv sektöründe de görülüyor. Araçların bilgisayara bağlanarak arıza kodlarının okunması için yetkili servislerde 1.500 liradan başlayıp 5.000 liraya kadar çıkan arıza tespit ücretleri talep edilebiliyor. Özel servislerde de geçmişte çoğu zaman ücretsiz yapılan bu işlemler için artık 500 ile 1.500 lira arasında ücret alınmaya başlandı.
ikna yöntemi haline geldi
Arıza tespit ücretleri bazı tüketicilere göre yalnızca bir servis bedeli değil, aynı zamanda bir ikna yöntemi hâline gelmiş durumda. Çünkü arızanın tespiti için belirli bir ücret ödeyen vatandaş, ardından servis tarafından sunulan yüksek tamir bedelini kabul etmek zorunda kalabiliyor. Tamiri kabul etmediği takdirde ise yalnızca arızanın söylenmesi için ödenen tespit ücretini karşılamak zorunda kalıyor. Bu durum, müşteriyi onarıma yönlendirmek için kullandığı dolaylı bir yöntem olarak değerlendiriliyor.
Türkiye Gazetesi’nde yer alan habere göre, tüketicilerin önemli bir bölümü ise bu uygulamadan rahatsız. İstanbul’da yaşayan araç sahibi Ali Rıza Öktem, serviste yaşadığı tecrübeyi şöyle anlatıyor:
“Arabada bir uyarı ışığı yandı. Yetkili servise götürdüm, usta bana “Aracın sıkıntısını tespit etmemiz için bilgisayara bağlayacağız ve genel kontrol yapacağız. Bunun ücreti 3 bin lira. Şayet yaptırmak isterseniz tespit ücretini almayız. İstemezseniz ücreti ödemek durumundasınız” dedi. Ardından bilgisayarda airbag arızası çıktı. Bunun için 8 bin lira talep ettiler. Ben de ücreti yüksek bulup kabul etmedim. Ama 3 bin lira tespit ücretini aldılar. Ardınsan sanayiye götürüp 2 bin liraya hallettim. Hiçbir işlem yapılmadan böyle bir ücret alınması bana çok yüksek geliyor.”
Maliyetler giderek arttı
Teknik servisler ise uygulamanın mecburiyetten doğduğunu savunuyor. Uzun yıllardır elektronik cihaz tamiri yapan bir teknik servis işletmecisi, son yıllarda kullanılan ekipmanların maliyetinin ciddi şekilde arttığını belirterek “Bugün bir cihazı açıp test etmek için kullanılan ölçüm cihazları, yazılımlar ve diyagnostik sistemler çok pahalı. Ayrıca ustanın harcadığı zaman da var. Tespit işlemi de aslında bir emek ve teknik bilgi gerektiriyor. Müşteri tamiri yaptırırsa çoğu zaman bu ücreti toplam fiyattan düşüyoruz. Ama yaptırmazsa servis olarak bu emeğin karşılığını almak zorundayız” diyor.
Sektör Tespit ücreti
Cep telefonu-tablet 1.000 – 2.500 TL
Laptop-bilgisayar 1.500 – 3.000 TL
Beyaz eşya 700 – 1.500 TL
Kombi-klima 800 – 2.000 TL
Otomobil yetkili servis 2.000 – 7.000 TL
Otomobil özel servis 1.000 – 1.500 TL
