Sırbistan’da erken genel seçim, ülkenin siyasi dengelerini değiştirebilecek bir sonuç ortaya çıkardı. Cumhurbaşkanı Aleksandar Vucic, öğrenci hareketinin desteklediği listenin seçimi kazandığını açıklayarak yenilgiyi kabul etti. İlk tahminlere göre muhalif Öğrenci Listesi parlamentoda 135 ila 140 sandalye kazanırken, Vucic’in liderlik ettiği siyasi blok yaklaşık 105 sandalyede kaldı. Kesin sonuçlar henüz açıklanmazken, iki yıldır süren protestoların sandığa yansıması ülkede yeni bir siyasi dönemin kapısını araladı.
Sırbistan’da 25 Ekim 2026’da gerçekleştirilen erken genel seçim, uzun süredir ülke siyasetinde belirleyici konumda bulunan Aleksandar Vucic ve liderliğindeki Sırp İlerleme Partisi (SNS) açısından ciddi bir gerilemeye sahne oldu.
Oy verme işleminin tamamlanmasının ardından başkent Belgrad’daki parti merkezinde açıklama yapan Vucic, ellerindeki verilere göre seçimi kaybettiklerini söyledi. Öğrenci hareketinin desteklediği listenin parlamentoda kendilerinden daha fazla sandalye elde edeceğini belirten Vucic, siyasi mücadeleyi sürdüreceklerini ifade etti.
Vucic’in açıkladığı tahminlere göre Öğrenci Listesi 135 ila 140 milletvekili çıkarabilecek. Vucic’in siyasi çizgisindeki listenin ise yaklaşık 105 sandalyede kalması bekleniyor. Toplam 250 sandalyeli Sırbistan Ulusal Meclisinde bu tablo, öğrenci destekli listenin tek başına çoğunluğu elde etmesi anlamına gelebilir.
Ancak bu rakamların kesinleşmiş resmî sonuçlar olmadığına dikkat çekiliyor. Vucic, açıklamasında değerlendirmelerinin ellerindeki örneklem verilerine dayandığını özellikle belirtti.
Vucic: “Bu seçimi kaybettiğimiz açık”
Sırbistan Cumhurbaşkanı Aleksandar Vucic, seçim gecesi yaptığı açıklamada rakiplerinin oy üstünlüğünü kabul etti.
Vucic, “Nihai sonuçlar elimizde değil ancak örneklem sonuçlarına göre bu seçimi kaybettiğimiz açık. Öğrenci Listesi kazandı” diyerek rakiplerinin parlamentoda daha fazla milletvekiliyle temsil edileceğini söyledi.
Vucic’in paylaştığı tahmini oy dağılımına göre kendi siyasi bloğu yaklaşık 1 milyon 720 bin oy alırken Öğrenci Listesi’nin oy sayısı 2 milyon 200 bine ulaştı.
Yenilgiyi kabul etmesine rağmen mücadeleyi bırakmayacaklarını vurgulayan Vucic, muhalefet görevini yerine getireceklerini ve siyasi çalışmalarını sürdüreceklerini dile getirdi.
Seçim gecesi yapılan bu açıklama, Vucic’in yıllardır devam eden siyasi hâkimiyetine yönelik en ciddi seçim sınavlarından birinde önemli bir dönüm noktası oldu. Bununla birlikte, parlamentodaki nihai sandalye dağılımı ve yeni hükümetin oluşumu resmî sonuçların açıklanmasıyla netleşecek.
Öğrenci hareketi nasıl ülke siyasetinin merkezine yerleşti?
Sırbistan’da seçim sonuçlarının arkasında yaklaşık iki yıldır devam eden öğrenci protestoları bulunuyor.
Hareketin büyümesinde, Kasım 2024’te Novi Sad kentindeki tren istasyonunda bir sundurmanın çökmesi ve 16 kişinin hayatını kaybetmesi belirleyici oldu. Facianın ardından sorumluların hesap vermesi, yolsuzluk iddialarının araştırılması ve kamu kurumlarının hesap verebilirliğinin artırılması yönündeki talepler geniş çaplı gösterilere dönüştü.
Öğrencilerin başlattığı protestolar zamanla üniversitelerin dışına taşarak toplumun farklı kesimlerinden destek aldı. Hükümete yönelik eleştiriler yalnızca söz konusu facianın sorumluluğuyla sınırlı kalmadı; yolsuzluk iddiaları, demokratik kurumların işleyişi ve siyasi gücün merkezileşmesi de tartışmaların odağına yerleşti.
Öğrenci hareketinin seçimlerdeki etkisi, uzun süre sokak gösterileriyle gündemde kalan muhalefet çizgisinin sandıkta da güçlü bir karşılık bulduğuna işaret ediyor.
Öğrencilerin desteklediği liste çoğunluğu elde edebilir
Seçimde öne çıkan Öğrenci Listesi, klasik bir siyasi parti yapılanmasından farklı olarak öğrenci hareketinin desteğiyle oluşturuldu. Listede öğrencilerin yanı sıra farklı meslek gruplarından isimlerin de yer aldığı bildirildi.
Hareketin seçim sürecindeki temel mesajları arasında yolsuzlukla mücadele, demokratik işleyişin güçlendirilmesi ve ekonominin yeniden yapılandırılması bulunuyordu. Özellikle mevcut siyasi yapıdan memnun olmayan seçmenlere ulaşılması, listenin ülke genelinde destek kazanmasında etkili oldu.
Vucic’in açıkladığı 135 ila 140 sandalye tahmini gerçekleşirse, 250 üyeli parlamentoda gerekli olan 126 sandalyelik mutlak çoğunluk aşılmış olacak. Böylece Öğrenci Listesi, hükümet kurma sürecinde belirleyici konuma gelebilecek.
Yine de kesin sonuçlar açıklanmadan sandalye dağılımını tamamlanmış bir tablo olarak değerlendirmemek gerekiyor.
Seçim günü şiddet ve usulsüzlük iddiaları gündeme geldi
Sırbistan’da seçim günü bazı bölgelerde gerginlik ve şiddet olayları yaşandığı bildirildi. Yerel basında, bazı oy kullanma merkezlerinin çevresinde maskeli grupların vatandaşlara saldırdığı ve sopaların kullanıldığı yönünde haberler yayımlandı.
Sırbistan İçişleri Bakanlığının açıklamasına göre Lazarevac’ta yaşanan olaylarda iki polis memuru yaralandı. Bakanlık, bazı kişilerin polise taş ve tehlikeli maddeler fırlattığını bildirdi.
Seçim sürecinde oy pusulalarının fotoğraflanması ve birden fazla oy kullanımını önlemesi gereken sistemlerin doğru işletilmediği yönünde de iddialar ortaya atıldı. Bu iddiaların kapsamı ve sonuçlara etkisi konusunda ise kesinleşmiş bir değerlendirme bulunmuyor.
Başkent Belgrad’da oy verme işleminin sona ermesine yakın zırhlı polis araçlarının görülmesi ve güvenlik önlemlerinin artırılması da seçim günündeki gerginliğin göstergeleri arasında yer aldı.
Avrupa Birliği’nden sakinlik çağrısı
Avrupa Birliği’nin Sırbistan Büyükelçisi Andreas von Beckerath, seçim günü yaşanan şiddet olaylarına ilişkin endişelerini dile getirdi.
Von Beckerath, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada tüm siyasi aktörleri sakin kalmaya, sorumlu davranmaya ve şiddet ile provokasyonlardan kaçınmaya çağırdı. Ayrıca yetkili kurumların seçim sürecine katılan herkesin güvenliğini sağlaması gerektiğini vurguladı.
Sırbistan’ın Avrupa Birliği üyeliğine aday ülkeler arasında bulunması, seçim sürecini ve ülkedeki demokratik kurumların işleyişini Avrupa açısından da önemli hale getiriyor.
Vucic’in siyasi geleceğinde yeni dönem
Aleksandar Vucic, 2014 yılında başbakanlık görevine gelmiş, 2017’de ise cumhurbaşkanı olmuştu. Liderliğini yaptığı siyasi hareket, uzun yıllardır Sırbistan siyasetinde belirleyici konumdaydı.
Öğrenci hareketinin desteklediği listenin seçimde öne çıkması, bu siyasi hâkimiyet açısından önemli bir kırılma olarak değerlendiriliyor. Seçim sonuçları, özellikle yolsuzluk iddiaları ve kamu kurumlarının işleyişine ilişkin tartışmaların seçmen davranışında etkili olabildiğini gösteriyor.
Bununla birlikte, seçim yenilgisi Vucic’in cumhurbaşkanlığı görevinin kendiliğinden sona erdiği anlamına gelmiyor. Seçim, parlamentonun yeni üyelerini belirliyor; cumhurbaşkanlığı makamı ile hükümetin oluşum süreci farklı anayasal düzenlemelere tabi.
Sırbistan’da şimdi ne olacak?
Seçimin ardından gözler kesin sonuçların açıklanmasına, milletvekili dağılımının netleşmesine ve yeni hükümetin kurulması için yürütülecek görüşmelere çevrildi.
Öğrenci Listesi’nin Vucic’in açıkladığı tahminlere yakın bir sonuç elde etmesi halinde, Sırbistan’da hükümetin siyasi dayanağında köklü bir değişim yaşanabilir. Böyle bir tablo, protestolar sırasında dile getirilen taleplerin ne ölçüde hayata geçirileceği sorusunu da gündeme taşıyacak.
Önümüzdeki dönemde yolsuzluk iddialarının araştırılması, kamu kurumlarının hesap verebilirliği ve demokratik reformlar, yeni siyasi tablonun en önemli sınavları arasında yer alabilir.
Sırbistan’daki seçim, iki yıldır sokaklarda büyüyen öğrenci hareketinin ülke siyasetinde güçlü bir aktöre dönüştüğünü ortaya koydu. Kesin sonuçlar ve hükümet kurma süreci ise bu siyasi değişimin kalıcı etkilerini belirleyecek.
