ABD Adalet Bakanlığı, TikTok ve ByteDance hakkında çocukların çevrim içi gizliliğinin ihlal edildiği iddialarıyla açılan davayı 400 milyon dolarlık uzlaşmayla sonuçlandırdı. 2024’te açılan davada şirketler, 13 yaşından küçük çocukların kişisel verilerini ebeveyn izni olmadan toplamak ve silme taleplerini yeterince yerine getirmemekle suçlanmıştı.
ABD’de milyonlarca kişinin kullandığı TikTok, çocukların çevrim içi gizliliğine ilişkin uzun süredir devam eden hukuki sürecin ardından 400 milyon dolarlık anlaşmaya imza attı. ABD Adalet Bakanlığı tarafından duyurulan uzlaşma, çocukların kişisel verilerinin korunmasına ilişkin federal kuralların teknoloji platformları üzerindeki baskısını bir kez daha gündeme taşıdı.
Davanın merkezinde 13 yaş altı kullanıcılar vardı
ABD Adalet Bakanlığı ile Federal Ticaret Komisyonu’nun (FTC) girişimleri sonucunda 2024 yılında açılan davada TikTok ve ana şirketi ByteDance, Çocukların Çevrim İçi Gizliliğini Koruma Yasası’na (COPPA) aykırı hareket etmekle suçlandı.
COPPA kapsamında internet hizmetleri, 13 yaşından küçük çocuklardan kişisel veri toplamak istediklerinde ebeveynlere gerekli bilgilendirmeyi yapmak ve ebeveyn onayı almak zorunda. Ayrıca ebeveynlerin talep etmesi halinde çocuklara ait kişisel verilerin ve hesapların silinmesi gerekiyor.
ABD hükümetinin 2024’teki şikayetinde ise TikTok’un 13 yaşından küçük çocukların normal hesaplar oluşturmasına izin verdiği, bu kullanıcıların kişisel bilgilerini topladığı ve bazı durumlarda ebeveynlerin hesapların silinmesine yönelik taleplerinin gerektiği şekilde karşılanmadığı ileri sürülmüştü.
“Çocuk hesaplarını silme” konusunda da suçlama yöneltilmişti
Davanın dikkat çeken noktalarından biri yalnızca veri toplama iddiaları değildi.
ABD makamları, TikTok’un çocuklara ait hesapların tespit edilmesi ve silinmesi konusunda da yeterince etkili sistemlere sahip olmadığını savundu. Ebeveynlerin çocuklarına ait hesapları fark ederek silinmesini istemesine rağmen bazı hesapların ve bu hesaplarla bağlantılı verilerin platformda kalmaya devam ettiği iddia edildi.
Üstelik ABD yönetiminin iddialarına göre söz konusu sorunlar, TikTok’un daha önce çocukların gizliliğine ilişkin bir mahkeme kararı kapsamında belirli yükümlülüklere tabi olmasına rağmen yaşandı.
TikTok 300 milyon doları hemen ödeyecek
Varılan anlaşmanın toplam tutarı 400 milyon dolar olarak açıklandı.
Bu miktarın 300 milyon dolarlık bölümü doğrudan ödenecek. Kalan 100 milyon doların ödenmesi ise TikTok’un selefi Musical.ly hakkında 2019 yılında verilen önceki bir uzlaşma kararının kaldırılmasıyla bağlantılı olacak. ABD Adalet Bakanlığı, anlaşmanın COPPA kapsamında şimdiye kadar elde edilen en yüksek tutarlı geri ödemelerden biri olduğunu belirtti.
2019 yılında Musical.ly hakkında da çocukların kişisel bilgilerinin korunmasına ilişkin benzer sorunlar gündeme gelmiş ve şirket 5,7 milyon dolarlık bir ceza ödemişti. Daha sonraki süreçte Musical.ly’nin TikTok çatısı altında birleşmesiyle birlikte konu yeniden platformun hukuki sorumlulukları açısından tartışma konusu oldu.
TikTok’un politikalarında değişiklik yapıldı
ABD Adalet Bakanlığı, davanın açılmasından bu yana TikTok’un yalnızca hukuki savunma yapmakla kalmadığını, şirket yapısında ve gizlilik politikalarında da önemli değişikliklere gittiğini belirtti.
Bakanlığın açıklamasına göre TikTok’un mülkiyet yapısı, yönetim sistemi, uyum birimleri ve gizlilik uygulamalarında önemli değişiklikler gerçekleştirildi. Şirket ayrıca genç kullanıcıların korunması, yaş kontrolünün güçlendirilmesi ve ebeveyn denetiminin artırılması amacıyla yeni önlemler geliştirdi.
TikTok tarafında ise yaşını yanlış bildiren kullanıcıların tespit edilmesine yönelik sistemlerin geliştirildiği ve 13 yaşın altındaki kullanıcıların hesaplarının belirlenerek silinmesi için daha kapsamlı moderasyon süreçlerinin kullanıldığı belirtiliyor.
Uzlaşma TikTok’un ABD’deki geleceği açısından da dikkat çekiyor
400 milyon dolarlık anlaşma, TikTok’un ABD’de karşı karşıya kaldığı hukuki ve siyasi baskıların yoğunlaştığı bir dönemde geldi.
Şirket son yıllarda yalnızca çocukların gizliliği konusunda değil, kullanıcı verilerinin güvenliği ve TikTok’un ABD’deki mülkiyet yapısı nedeniyle de Washington’ın yakın takibi altında bulunuyor.
Bu nedenle yeni uzlaşma, platform açısından önemli bir hukuki dosyanın kapanmasını sağlarken, şirketin ABD’deki faaliyetlerini sürdürmesi açısından da dikkat çekici bir gelişme olarak değerlendiriliyor.
ABD Adalet Bakanlığı da anlaşmanın uzun sürecek bir davanın yaratacağı belirsizlik ve gecikme yaşanmadan çocukların ve ailelerin korunmasına yönelik sonuç alınmasını sağladığını vurguladı.
TikTok için süreç tamamen sona ermiş sayılmıyor
Uzlaşmanın açıklanması, TikTok’un çocukların güvenliği ve veri gizliliği konusunda karşılaştığı tüm sorunların sona erdiği anlamına gelmiyor.
Sosyal medya platformlarının çocuklar tarafından kullanımının artması, yaş doğrulama sistemlerinin ne kadar etkili olduğu ve şirketlerin kullanıcı verilerini hangi koşullarda topladığı ABD’de olduğu kadar diğer ülkelerde de tartışılıyor.
TikTok dosyası ise teknoloji şirketlerinin çocuk kullanıcılar konusunda yalnızca platform güvenliğinden değil, kişisel verilerin toplanması, saklanması ve silinmesinden de sorumlu tutulabileceğini gösteren önemli örneklerden biri haline geldi.
ABD Adalet Bakanlığı, anlaşmayla birlikte şirketlerin çocuklara ait kişisel bilgileri işlerken federal yasalara uyması gerektiği yönündeki mesajını da açık biçimde ortaya koydu.
400 milyon dolarlık anlaşma ne anlama geliyor?
TikTok ve ByteDance açısından 400 milyon dolarlık ödeme ciddi bir mali yük oluştururken, ABD makamları açısından anlaşmanın asıl önemi çocukların çevrim içi gizliliğinin korunmasına yönelik kuralların uygulanabilirliğini göstermesi.
Bakanlık, davadaki iddiaların uzlaşmayla çözüldüğünü ve anlaşmanın şirketlerin hukuki yükümlülüklerini yerine getirmesi gerektiğini ortaya koyduğunu belirtiyor. Bununla birlikte ABD Adalet Bakanlığı’nın resmi açıklamasında önemli bir ayrıntıya da yer veriliyor: Uzlaşmayla sonuçlanan iddialar yalnızca suçlamalardan ibaret ve şirketlerin hukuki sorumluluğuna ilişkin bir mahkeme kararı verilmiş değil.
Böylece TikTok, çocukların çevrim içi gizliliği konusunda ABD’de açılan önemli bir davayı 400 milyon dolarlık anlaşmayla kapatırken, platformların küçük yaştaki kullanıcıların verilerini nasıl işlediğine ilişkin tartışmaların da önümüzdeki dönemde devam etmesi bekleniyor.
