Esenler Belediyesi Prof. Dr. Sadettin Ökten Şehir Düşünce Merkezi tarafından hazırlanan Türkiye Trafik Durum Raporu, İstanbul’daki trafik yoğunluğunun ekonomik ve sosyal boyutunu ortaya koydu. Rapora göre İstanbul trafiğinin yıllık ekonomik maliyeti yaklaşık 10 milyar dolar seviyesinde. İstanbulluların trafikte kaybettiği zaman ise kullanılan hesaplama yöntemine göre kişi başına yaklaşık 120 saatten 288 saate kadar çıkıyor.
Türkiye’nin trafik sorununu farklı boyutlarıyla inceleyen Türkiye Trafik Durum Raporu yayımlandı. Yaklaşık 3 bin kişinin katıldığı saha araştırması ile İstanbul, Ankara, Eskişehir ve Malatya’da gerçekleştirilen odak grup görüşmelerinden elde edilen veriler, Türkiye’deki trafik sorununun yalnızca yolların kapasitesiyle açıklanamayacağını ortaya koydu.
Raporda sürücü davranışlarından trafik kültürüne, ekonomik kayıplardan şehir planlamasına kadar çok sayıda başlık ele alındı.
İstanbul’da trafik 10 milyar dolara mal oluyor
Raporda yer alan hesaplamalara göre İstanbul’daki trafik sıkışıklığının yıllık ekonomik maliyeti yaklaşık 10 milyar dolar seviyesinde.
Bu rakamın yalnızca araçların trafikte harcadığı yakıtla sınırlı olmadığı belirtiliyor. Trafikte geçirilen sürenin ekonomik karşılığı, iş gücü ve verimlilik kayıpları, araçların yıpranması, sağlık etkileri, çevresel maliyetler ve lojistikte yaşanan gecikmeler de toplam maliyetin içerisinde değerlendiriliyor.
İstanbul’da trafik kaynaklı ekstra yakıt tüketiminin maliyetinin ise yaklaşık 760 milyon dolar olduğu aktarılıyor.
İstanbulluların trafikte kaybettiği zaman dikkat çekti
Raporda zaman kaybına ilişkin farklı hesaplamalar bulunuyor.
Ulaşım Uzmanı Dr. Fatih Gündoğan, İstanbulluların kişi başına yaklaşık 120 saat zaman kaybettiğini belirtti. Bu süre, yaklaşık 5 güne karşılık geliyor.
Bunun yanında raporun farklı bir hesaplamasında İstanbul’daki trafik yoğunluğunun kişi başına yılda 288 saate varan zaman kaybına yol açtığı belirtildi. Bu da yaklaşık 12 günlük bir süreye denk geliyor.
Ayrıca raporda INRIX 2025 verilerine dayanılarak, bir İstanbul sürücüsünün yalnızca trafik tıkanıklığı nedeniyle yılda ortalama 105 saat kaybettiği bilgisine yer verildi. Farklı rakamlar, kullanılan veri ve hesaplama yöntemlerinin birbirinden ayrılması gerektiğini gösteriyor.
Trafik sorununun başında sürücü davranışları geliyor
Araştırmaya katılanların yüzde 55,5’i, yaşadıkları bölgelerdeki en önemli trafik sorunları arasında sürücülerin dikkatsizliği, kasıtlı kural ihlalleri ve trafik bilinci eksikliğini gösterdi.
İkinci sırada ise yol kapasitesinin yetersizliği ve otopark problemi yer aldı. Bu sorunları dile getirenlerin oranı yüzde 46,3 olarak açıklandı.
Araştırmada dikkat çeken başka bir sonuç ise katılımcıların büyük bölümünün kendisini trafikte dikkatli bir sürücü olarak tanımlamasına karşın, trafik risklerinin daha çok diğer sürücülerden kaynaklandığını düşünmesi oldu.
Türkiye’de araç sayısı 33 milyonu geçti
Raporda Türkiye’deki araç sayısındaki hızlı artışa da dikkat çekildi.
2015 yılında yaklaşık 20 milyon seviyesinde olan trafiğe kayıtlı araç sayısının, 2025 yılı ekim ayı sonunda 33 milyon 193 bin 636 seviyesine ulaştığı aktarıldı. Araç sayısındaki artışın özellikle büyükşehirlerde trafik yoğunluğu üzerindeki baskıyı artırdığı değerlendiriliyor.
2024’te 1,4 milyondan fazla trafik kazası
Türkiye Trafik Durum Raporu’nda yer verilen 2024 verilerine göre Türkiye genelinde 1 milyon 444 bin 26 trafik kazası meydana geldi.
Bu kazaların 266 bin 854’ü ölümlü veya yaralanmalı kazalardan oluştu.
Raporda ayrıca trafik sorununa ilişkin çözümün yalnızca yeni yollar ve kapasite artışları üzerinden ele alınmaması gerektiğine dikkat çekiliyor. Toplu taşımanın geliştirilmesi, denetimlerin etkinleştirilmesi, sürücü davranışlarının iyileştirilmesi ve şehirlerin ulaşım planlamasının mevcut yapıya göre düzenlenmesi öne çıkan başlıklar arasında bulunuyor.
Trafik yalnızca zaman değil, verimlilik de kaybettiriyor
Uzmanlara göre trafikte geçirilen süre, sorunun yalnızca görünen kısmını oluşturuyor.
İş gücü kaybı, yakıt tüketimi, sağlık sorunları, stres, hava kirliliği, araç ve yol yıpranması ile lojistik gecikmeler de trafik yoğunluğunun oluşturduğu ekonomik yükün diğer unsurları arasında gösteriliyor.
İstanbul özelinde yaklaşık 10 milyar dolarlık yıllık ekonomik maliyet tahmini, trafik sorununun ulaşımın ötesinde doğrudan ekonomik sonuçlar yarattığını ortaya koyuyor.
