Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, fon soruşturmasında 10 milyon TL ve üzerinde reel kazanç elde ettiği belirlenen kişilere yönelik gönüllü iade sürecinin başlatıldığını açıkladı. İade yapılmaması halinde hukuki sürecin işletileceğini belirten Şimşek, gerekli durumlarda kişisel mal varlıklarına başvurulabileceğini söyledi. Öte yandan tasfiye kapsamındaki 131 fonun 66’sında işlemler tamamlandı; 45 bin 747 hesaba toplam 40,8 milyar TL ödeme yapıldı.
Türkiye’nin gündemindeki fon soruşturması ve yatırımcıların paralarının iadesine ilişkin süreçte yeni gelişmeler yaşandı. Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, 20 Ekim’de katıldığı Bloomberg HT-Habertürk ortak yayınında hem tasfiye işlemlerinin son durumunu hem de piyasa bozucu faaliyetlerden kazanç sağladığı değerlendirilen kişilere yönelik adımları anlattı.
Tasfiye sürecinin belirlenen çerçevede ilerlediğini söyleyen Şimşek, kamu kaynaklarının kullanılmayacağını vurguladı. Bakan, yatırımcıların haklarının korunması amacıyla bir yandan fonlardaki mevcut varlıkların tasfiye edildiğini, diğer yandan hukuka aykırı kazanç sağladığı değerlendirilen kişi ve şirketlerden gönüllü iade talep edildiğini belirtti.
10 milyon TL ve üzeri kazanç sağlayanlar ilk sırada
Şimşek’in açıklamasına göre, fonların kuruluşundan tasfiye sürecine kadar gerçekleşen işlemler incelenerek belirli eşik değerler oluşturuldu. İlk aşamada 10 milyon TL ve üzerinde reel kazanç elde ettiği tespit edilen kişilere başvurulacak.
Bu kişilerin elde ettikleri kazançları gönüllü iade hesabına yatırmaları istenecek. İade çağrısına olumlu yanıt verilmemesi durumunda ise hukuki süreç başlatılacak.
Bakan Şimşek, fonlarda kalan hakların takip edileceğini ve birlikte hareket ettiği değerlendirilen kişilerin mal varlıklarına yönelik de gerekli girişimlerde bulunulacağını söyledi. Tespit edilen kişi ve şirketlere ilişkin bilgilerin ilgili savcılıklara iletildiğini belirtti.
Burada dikkat çeken nokta, 10 milyon TL sınırının fonlardan elde edilen her türlü kazanç için genel bir geri ödeme yükümlülüğü anlamına gelmemesi. Açıklamada söz konusu eşik, soruşturma kapsamında incelenen piyasa bozucu faaliyetlerden kazanç sağladığı değerlendirilen kişilere yönelik ilk aşama olarak tanımlandı.
187,6 milyar TL’lik kazanç mercek altında
Fon soruşturmasının önceki aşamalarında, Tera, Pusula ve Hedef fonlarından yüksek kazanç elde eden kişi ve şirketlere ilişkin kapsamlı bir inceleme yürütüldü.
Kamuoyuna yansıyan soruşturma verilerine göre, üç fondan 100 milyon TL’nin üzerinde kazanç sağladığı belirlenen 141 gerçek kişi ile 73 şirket ve kurum olmak üzere toplam 214 kişi ve tüzel kişinin elde ettiği kazanç 187 milyar 653 milyon TL olarak hesaplandı.
İncelemelerde gerçek kişilerin kazancı 100 milyar 676 milyon TL, şirket ve kurumların kazancı ise 86 milyar 977 milyon TL olarak aktarıldı.
İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından yürütülen soruşturma kapsamında hazırlanan listenin Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu’na (TMSF) iletildiği ve gönüllü iade bildirimlerinin başlatıldığı haberleştirildi.
Soruşturmanın önemli başlıklarından biri de fonlardan belirli tarihlerde çıkış yapan yatırımcıların işlemleri oldu. Adalet Bakanı Akın Gürlek daha önce yaptığı açıklamalarda, özellikle 13-16 Eylül tarihlerinde önceden bilgi alarak fonlardan çıktığı değerlendirilen kişilerin incelendiğini bildirmişti.
Bununla birlikte, yüksek kazanç elde etmiş olmak tek başına suç işlendiğini göstermiyor. Kazançların hangi işlemlerden kaynaklandığı ve hukuka aykırı olup olmadığı, yürütülen adli ve mali incelemeler kapsamında değerlendiriliyor.
Fonlarda 40,8 milyar TL ödeme yapıldı
Şimşek, tasfiye işlemlerinin son durumuna ilişkin de güncel rakamları paylaştı.
Yedi portföy yönetim şirketinin bünyesindeki toplam 131 fonun tasfiyeye alındığını belirten Bakan, bunların 66’sında tasfiye işlemlerinin tamamlandığını açıkladı.
A1 Capital, Pardus ve Bulls portföy yönetim şirketlerindeki olağan tasfiye işlemlerinin sonuçlandığını söyleyen Şimşek, toplam 45 bin 747 hesaba 40,8 milyar TL ödeme yapıldığını bildirdi.
Bakan, bu üç şirketin tasfiyesindeki para piyasası fonu yatırımcılarının 17 Eylül’deki değerlere kıyasla yüzde 1,43 ilave getiri elde ettiğini ifade etti.
Hisse senedi ağırlıklı fonlarda ise farklı bir tablo ortaya çıktı. Şimşek, hisse fiyatlarındaki düşüş nedeniyle bu fonlardaki yatırımcıların 17 Eylül’deki değerlerin yaklaşık yüzde 58’ini alabildiğini, başka bir ifadeyle söz konusu referans değere göre yaklaşık yüzde 42 daha düşük ödeme yapıldığını söyledi.
Bakan, bu farkın hisse senetlerinin değer kaybından kaynaklandığını savundu. Dolayısıyla yatırımcıların alacakları tutar, fonun portföy yapısına ve tasfiye sırasında elde edilen kaynaklara göre değişiyor.
Hedef Portföy için de tasfiye açıklaması
Şimşek, Hedef Portföy Yönetim Şirketi bünyesindeki fonların da olağan tasfiye sürecine alınmasına yönelik karar verildiğini açıkladı.
Bakanın verdiği bilgiye göre şirketin sahipleri ve yöneticileri, portföy yönetim şirketine varlık ve para geri koydu. Bu gelişmenin ardından Sermaye Piyasası Kurulu’nun (SPK) normal tasfiye yönünde karar aldığı belirtildi.
Hedef Portföy bünyesinde 31 fon ve toplam 23 bin 925 hesap bulunduğunu söyleyen Şimşek, bu hesapların tasfiye sürecinin tamamlanmasının hedeflendiğini ifade etti.
Olağan tasfiye, mali yapısı yönetilebilir durumdaki şirketlerde mevcut varlıkların değerlendirilerek yatırımcılara ödeme yapılmasını kapsıyor. Olağanüstü tasfiye sürecinde ise varlıkların durumu, borçlar ve diğer hukuki işlemler nedeniyle daha kapsamlı bir süreç yürütülebiliyor.
Yatırımcılar için 1 milyon TL’ye kadar ara ödeme planı
Fon mağdurlarının beklediği ara ödemeler konusunda da açıklama yapan Şimşek, nihai tasfiyenin zaman alabileceğini ve bu süreyi kısaltmak amacıyla bir ödeme formülü geliştirildiğini söyledi.
Planlanan düzenlemeye göre, gerekli yasal sürecin tamamlanmasının ardından fonlardaki mevcut kaynakların durumuna bağlı olarak yatırımcılara 1 milyon TL’ye kadar ara ödeme yapılması öngörülüyor.
Şimşek, küçük yatırımcıların ve para piyasası fonlarının önceliklendirileceğini belirtti. Ara ödeme tutarları, nihai tasfiye sonucunda yatırımcının hak edeceği tutardan mahsup edilecek.
Bakan, Sermaye Piyasası Kurulu, Merkezi Kayıt Kuruluşu ve diğer ilgili kurumların hazırlıklarını tamamladığını; tasfiye işlemlerini yürütmek üzere Ziraat Bankası ve İş Bankası’nın görevlendirildiğini de açıkladı.
Ancak ara ödeme planı ile tamamlanan olağan tasfiyeler birbirinden farklı. 40,8 milyar TL’lik ödeme, işlemleri tamamlanan üç portföy yönetim şirketindeki hesaplara ilişkin. Yeni ara ödeme planının uygulanması ise gerekli yasal düzenlemenin kabul edilmesine bağlı.
Kamu kaynağı kullanılmayacak
Şimşek, tasfiye sürecinin temel ilkelerinden birinin kamu kaynaklarının kullanılmaması olduğunu yineledi.
Bakan, yatırımcıların alacaklarının fonların mevcut varlıkları ve tasfiye işlemleri sonucunda elde edilecek kaynaklar üzerinden karşılanacağını belirtti. Hukuka aykırı kazanç sağladığı değerlendirilen kişi ve şirketlere yön
