Almanya’da Berlin ve Mecklenburg-Vorpommern eyaletlerinde seçmenler sandık başına gitti. Berlin’de Türkiye kökenli siyasetçi Elif Eralp’in başbakan adayı olduğu Sol Parti (Die Linke), sandık çıkış anketlerinde yüzde 24,5 ile ilk sırada yer aldı. Eralp’in Berlin eyalet başbakanı olabilmesi için ise seçim sonrasında hükümeti kurabilecek çoğunluğun sağlanması gerekiyor.
Almanya’da siyasi dengeler açısından yakından takip edilen Berlin ve Mecklenburg-Vorpommern eyalet seçimlerinde oy verme işlemi tamamlandı. Yaklaşık 3,8 milyon seçmenin bulunduğu iki eyalette sandıklar yerel saatle 18.00’de kapandı. Berlin’de yaklaşık 2,5 milyon, Mecklenburg-Vorpommern’de ise yaklaşık 1,3 milyon seçmenin oy kullanma hakkı bulunuyor.
Seçimler, iki hafta önce Saksonya-Anhalt’ta Almanya için Alternatif’in (AfD) birinci çıkmasının ardından Almanya genelindeki siyasi tartışmaların da odağına yerleşti.
Berlin’de Elif Eralp rüzgarı
Başkent Berlin’de seçimin dikkat çeken isimlerinden biri, Sol Parti’nin eyalet başbakanı adayı Elif Eralp oldu.
Türkiye kökenli 45 yaşındaki avukat Eralp, 12 Eylül 1980 askeri darbesinin ardından Almanya’ya iltica eden bir ailenin çocuğu olarak Münih’te dünyaya geldi. Berlin siyasetinde özellikle konut ve kira krizi, sosyal haklar, göçmenlerin siyasi katılımı ve ayrımcılıkla mücadele başlıklarıyla öne çıktı.
Seçim öncesindeki kamuoyu araştırmalarında Sol Parti ile CDU birbirine yakın oranlarda ölçülürken Eralp’in adaylığı, Berlin’deki seçimin en fazla konuşulan başlıklarından biri haline geldi.
Sandık çıkış anketinde Sol Parti ilk sırada
Seçimin ardından açıklanan sandık çıkış anketlerinde Elif Eralp’in başbakan adayı olduğu Sol Parti yüzde 24,5 ile ilk sırada yer aldı.
İlk sonuçlara göre CDU yüzde 20 seviyesinde kalırken AfD’nin oy oranı yüzde 16 civarında ölçüldü. Kesin sonuçların açıklanmasıyla birlikte sandalye dağılımının ve olası hükümet formüllerinin netleşmesi bekleniyor.
Ancak burada kritik bir ayrıntı bulunuyor: Sol Parti’nin seçimden birinci çıkması, Eralp’in otomatik olarak eyalet başbakanı olması anlamına gelmiyor.
Berlin’de hükümetin kurulabilmesi için Temsilciler Meclisi’nde yeterli desteğin sağlanması ve bir koalisyon oluşturulması gerekiyor.
Berlin’in ilk göçmen kökenli eyalet başbakanı olabilir
Eğer Eralp’in partisi gerekli siyasi desteği sağlayarak hükümeti kurarsa, Eralp Berlin eyalet hükümetinin başına geçen ilk göçmen kökenli eyalet başbakanı olacak.
Anadolu Ajansı da Eralp’in hükümeti kurması halinde Berlin’in ilk göçmen kökenli eyalet başbakanı olacağını aktardı.
Bu nedenle seçim sonuçları yalnızca Die Linke’nin performansı açısından değil, Berlin’in siyasi tarihinde oluşturabileceği değişiklik bakımından da önem taşıyor.
Berlin’de seçimin ana gündemi konut krizi
Seçim kampanyasının en önemli başlıklarından biri Berlin’deki konut ve kira sorunu oldu.
Kentte nüfus artışı ve konut arzındaki yetersizlik nedeniyle kiralar uzun süredir siyasi tartışmaların merkezinde bulunuyor. Reuters’ın aktardığı verilere göre Berlin’deki hanelerin yaklaşık yüzde 85’i kiracı ve 2040’a kadar yaklaşık 211 bin ilave konuta ihtiyaç duyulacağı hesaplanıyor. İlanlardaki kira fiyatlarının da 2014’ten bu yana yaklaşık iki katına çıktığı bildiriliyor.
Eralp’in seçim kampanyasında da kira krizinin çözülmesi ve sosyal hakların güçlendirilmesi öne çıkan başlıklar arasında yer aldı.
Mecklenburg-Vorpommern’de gözler SPD ve AfD’de
Aynı gün sandık başına gidilen Mecklenburg-Vorpommern’de ise yarışın merkezinde SPD ve AfD bulunuyor.
Seçim öncesi kamuoyu araştırmaları iki parti arasındaki rekabetin oldukça yakın olduğunu gösteriyordu. Sandık çıkış sonuçlarında ise AfD’nin yüzde 37, SPD’nin yüzde 35,5 civarında oy aldığı görüldü.
Bu sonuç, AfD’nin Almanya’nın doğusundaki eyaletlerdeki yükselişinin sürdüğünü gösteren yeni bir veri olarak değerlendiriliyor.
Merz hükümeti açısından da yakından takip ediliyor
Berlin ve Mecklenburg-Vorpommern seçimleri eyalet düzeyinde gerçekleşse de sonuçları federal siyasette de yakından izleniyor.
Başbakan Friedrich Merz’in partisi CDU’nun Berlin’de yaklaşık yüzde 20 seviyesinde kalması ve Mecklenburg-Vorpommern’de parlamento barajı civarında sonuç alması, CDU açısından dikkat çeken bir tablo oluşturdu. Reuters, seçimlerin Merz üzerindeki siyasi baskıyı artırabileceğini aktardı.
Bununla birlikte eyalet seçimleri doğrudan federal hükümet seçimi olmadığı için ortaya çıkan sonuçların federal iktidarın yapısını tek başına değiştirmediğini de belirtmek gerekiyor.
Şimdi gözler koalisyon görüşmelerinde
Berlin’de seçim gecesinin ardından en önemli gündem maddesi, hangi partilerin hükümet kurmak için bir araya geleceği olacak.
Sol Parti’nin ilk sırada çıkması Elif Eralp’i hükümet kurma sürecinin merkezine taşıdı. Ancak eyalet başbakanlığının kesinleşmesi için mecliste gerekli çoğunluğun oluşturulması gerekiyor.
Dolayısıyla Elif Eralp açısından tarihi bir sonuç ortaya çıkmış olsa da Berlin’in yeni eyalet hükümetinin kim tarafından kurulacağı koalisyon görüşmelerinin ardından netleşecek.
Berlin’de tarihi bir eşik
Berlin seçimleri, Türkiye kökenli bir siyasetçinin eyalet hükümetinin başına geçme ihtimalini ilk kez bu kadar somut biçimde gündeme taşıdı.
Sandık çıkış anketlerinde Sol Parti’nin ilk sırada yer almasıyla birlikte gözler şimdi Elif Eralp’in koalisyon görüşmelerine ve Berlin Temsilciler Meclisi’ndeki sandalye dağılımına çevrildi.
Kesin sonuçların açıklanması ve parti gruplarının pozisyonlarının netleşmesiyle Berlin’in yeni siyasi tablosu daha belirgin hale gelecek.
