Çin Devlet Başkanı Şi Cinping, ABD Başkanı Donald Trump ile Beyaz Saray’daki görüşmesinde yapay zekâ konusunda iki ülkeye ortak sorumluluk çağrısı yaptı. Şi, “Yapay zekâyı iyilik için geliştirme ve yönetme, gelişiminin her zaman insan kontrolünde olmasını ve halkın refahına hizmet etmesini sağlama kapasitesine ve sorumluluğuna sahibiz” dedi.
Çin Devlet Başkanı Şi Cinping, ABD Başkanı Donald Trump’ın daveti üzerine gerçekleştirdiği resmi ziyaret kapsamında Beyaz Saray’da Trump ile bir araya geldi. Görüşmede ABD-Çin ilişkilerinin yanı sıra ticaret, teknoloji, yapay zekâ ve iki ülke arasındaki stratejik rekabetin yönetilmesine ilişkin başlıklar öne çıktı.
2015’ten bu yana Washington’a ilk ziyaretini gerçekleştiren Şi, Beyaz Saray’daki karşılama töreninin ardından Trump ile Oval Ofis’te görüşmelere başladı. Trump, görüşme öncesinde Şi ile uzun yıllara dayanan ilişkilerine vurgu yaparken, iki ülkenin birlikte çalışabileceği çok sayıda alan bulunduğunu söyledi.
“Yapay zekâyı iyilik için geliştirme sorumluluğumuz var”
Görüşmenin dikkat çeken başlıklarından biri yapay zekâ oldu.
Şi, ABD ve Çin’in yapay zekâ alanında dünyanın önde gelen ülkeleri arasında bulunduğunu belirterek, bu teknolojinin geliştirilmesi ve yönetilmesinde iki ülkenin de sorumluluk taşıdığını söyledi.
Çin lideri, “Hem kapasitemiz hem de yapay zekâyı iyilik için geliştirme ve yönetme sorumluluğumuz var” ifadelerini kullandı.
Şi ayrıca yapay zekâ teknolojisinin gelişiminin insan kontrolünde tutulması ve kamu yararına hizmet etmesi gerektiğini vurguladı.
Şi’nin açıklaması, yapay zekânın yalnızca teknolojik ve ekonomik rekabet alanı olmadığı, aynı zamanda iki ülkenin gelecekteki ilişkilerinde düzenleme ve güvenlik başlıklarının da önemli bir parçası haline geldiğini ortaya koydu.
Trump: “Süper zekâ” da görüşülecek
ABD Başkanı Donald Trump da görüşme öncesinde yapay zekânın zirvenin gündemindeki önemli konulardan biri olacağını açıkladı.
Trump, özellikle “süper zekâ” konusunun ele alınacağını belirtirken, görüşmelerde teknoloji ve güvenlik başlıklarının yanı sıra iki ülke arasındaki ekonomik ilişkilerin de masaya yatırılacağını söyledi.
ABD ve Çin, yapay zekâ alanında hem teknoloji geliştirme hem de yüksek performanslı çipler, veri altyapısı ve yatırım bakımından küresel ölçekte öne çıkan iki ülke konumunda bulunuyor.
Bu nedenle Trump ve Şi’nin görüşmesinde yapay zekâ başlığının yalnızca teknoloji politikası açısından değil, iki ülke arasındaki ekonomik ve stratejik rekabet açısından da önem taşıması bekleniyor.
Şi’den “cepheleşme yerine işbirliği” mesajı
Şi, Beyaz Saray’daki açıklamalarında ABD ile Çin arasındaki farklılıklara rağmen iletişim kanallarının açık tutulması gerektiğini belirtti.
İki ülkenin ulusal koşullarının farklı olduğunu söyleyen Şi, samimi, derinlemesine ve sürekli diyaloğun karşılıklı anlayışı artırabileceğini ifade etti. Çin lideri, Washington ve Pekin’in cepheleşme yerine işbirliğini tercih etmesi ve barış içinde bir arada yaşaması gerektiği mesajını verdi.
Şi ayrıca iki ülke orduları arasında düzenli iletişim kurulmasının ve kriz iletişimi mekanizmalarının geliştirilmesinin önemine dikkat çekti.
Ticaret ve teknoloji de masada
Şi’nin Washington ziyaretinin gündeminde yapay zekânın yanı sıra ticaret, nadir toprak elementleri, Çinli şirketlerin ABD’deki faaliyetleri ve ekonomik ilişkiler de bulunuyor.
Çin lideri, ABD’de faaliyet gösteren Çin şirketlerine adil davranılması gerektiğini belirtirken, Çin’in Amerikan şirketlerine yatırım için kapısının açık olduğunu ifade etti.
Trump ise ABD’li çiftçiler ve hayvancılıkla uğraşanların Çin pazarına erişimi başta olmak üzere daha dengeli bir ticaret ilişkisi kurulması gerektiğini belirtti.
İki ülke arasındaki ticaret ilişkilerinde gerilimlerin azaltılması ve mevcut ticaret ateşkesinin geleceği de görüşmelerin kritik başlıkları arasında yer alıyor.
“Tukidides Tuzağı” vurgusu
Şi, ABD ile Çin arasındaki rekabetin doğrudan çatışmaya dönüşmemesi gerektiğine ilişkin mesajında “Tukidides Tuzağı” kavramına da gönderme yaptı.
Bu kavram, yükselen bir gücün mevcut egemen güçle rekabetinin çatışmaya dönüşmesi riskini ifade etmek için kullanılıyor.
Çin liderinin mesajı, Washington ile Pekin arasındaki ekonomik ve teknolojik rekabetin sürmesine rağmen iki ülke arasındaki ilişkilerin doğrudan çatışmaya evrilmesini önlemeye yönelik diplomatik kanalların açık tutulması gerektiği yönündeki yaklaşımını yansıttı.
Şi’nin Washington ziyareti neden önemli?
Şi Cinping’in Washington ziyareti, Çin liderinin 2015’ten bu yana Beyaz Saray’a gerçekleştirdiği ilk ziyaret olması açısından da dikkat çekiyor. Beyaz Saray, ziyaretin iki ülke ilişkileri açısından önemli bir devlet ziyareti olduğunu daha önce duyurmuştu.
Ziyaret kapsamında Trump ve Şi’nin yanı sıra iki ülkenin üst düzey yetkililerinin de ticaret, ekonomi, güvenlik ve teknoloji konularını ele alması bekleniyor.
Akşam saatlerinde Trump’ın Şi onuruna Beyaz Saray’da resmi devlet yemeği vermesi planlanıyor. Yemeğe ABD teknoloji dünyasının önde gelen isimlerinin de katılması bekleniyor.
Şi’nin Beyaz Saray’daki mesajında yapay zekâ için “insan kontrolü” ve “kamu yararı” vurgusu yapması ise görüşmenin en dikkat çekici başlıklarından biri oldu. ABD ve Çin’in yapay zekâ alanındaki rekabetinin önümüzdeki dönemde iki ülke ilişkilerinin önemli unsurlarından biri olması bekleniyor.
