Rusya ile Japonya arasındaki ilişkiler, uzun yıllardır çözülemeyen Kuril Adaları anlaşmazlığı nedeniyle yeniden geriliyor. Moskova’nın tartışmalı adalar çevresinde gerçekleştirdiği askeri tatbikatlar ve Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’in bölgeyi ziyareti, Tokyo’nun sert tepkisine yol açtı.
Gerilimin son halkası, Rusya’nın Güney Kuril Adaları çevresinde gerçekleştirdiği füze tatbikatı oldu. Tatbikatta Rus Pasifik Filosu’na ait savaş gemileri, denizaltılar ve kıyı savunma sistemleri kullanıldı. Tatbikatlarda Bastion kıyı savunma sistemlerinden gemisavar füzeleri de fırlatıldı.
Putin’in ziyareti Tokyo’yu kızdırdı
Gerilimi artıran gelişmelerden biri de Vladimir Putin’in 13 Ağustos’ta Japonya’nın üzerinde hak iddia ettiği İturup Adası’nı ziyaret etmesi oldu.
Putin’in ziyareti, Rusya’nın adalar üzerindeki egemenlik iddiasını fiilen vurgulayan önemli bir mesaj olarak değerlendirildi. Japonya ise ziyarete sert tepki göstererek bunun kabul edilemez olduğunu açıkladı.
Japonya, Rusya’nın kontrolündeki adaları “Kuzey Toprakları” olarak adlandırıyor ve dört güney adası üzerinde egemenlik hakkı bulunduğunu savunuyor. Moskova ise adaların Rusya’ya ait olduğunu belirtiyor.
Moskova’dan Tokyo’ya sert tepki
Putin’in ziyaretinin ardından Japonya Başbakanı Sanae Takaichi’nin açıklamalarına Rusya’dan da tepki geldi.
Moskova, Japonya’nın adalar üzerindeki egemenlik iddialarını yeniden gündeme getirmesini “Rusya karşıtı” açıklamalar olarak nitelendirdi ve Japonya’nın Moskova Büyükelçisi Akira Muto’yu Dışişleri Bakanlığı’na çağırdı. Rusya, adalar üzerindeki egemenliğinin tartışmaya açık olmadığını savundu.
Rusya askeri varlığını güçlendiriyor
Kuril Adaları çevresindeki son tatbikatlar da Tokyo’nun kaygılarını artırdı. Rusya’nın gerçekleştirdiği askeri tatbikatların yaklaşık 60 gemi, denizaltılar, 30 uçak ve 13 binden fazla askeri personeli kapsadığı bildirildi.
Tatbikatların 29 Ağustos’a kadar sürmesi bekleniyor. Moskova, bölgedeki askeri faaliyetlerini artan jeopolitik tehditler ve NATO’nun bölgedeki faaliyetleriyle gerekçelendiriyor.
Japonya Dışişleri Bakanı Toshimitsu Motegi ise Rusya’nın Kuril Adaları’ndaki askeri kapasitesini güçlendirmesinin Tokyo açısından kabul edilemez olduğunu söyledi.
80 yıllık anlaşmazlık yeniden alevlendi
Rusya ile Japonya arasındaki Kuril Adaları anlaşmazlığının kökleri II. Dünya Savaşı’nın sonuna kadar uzanıyor. Sovyetler Birliği, 1945’te adaları ele geçirdi ve Moskova o tarihten bu yana bölgeyi kontrol ediyor.
Japonya ise özellikle İturup, Kunaşir, Şikotan ve Habomai adaları üzerinde hak iddia ediyor. Anlaşmazlık nedeniyle iki ülke arasında II. Dünya Savaşı’nı resmen sona erdirecek kapsamlı bir barış anlaşması da imzalanamadı.
Gerilim, Rusya’nın Ukrayna savaşı sonrasında Japonya’nın Moskova’ya yönelik Batı yaptırımlarına katılmasıyla daha da derinleşti.
Pasifik’te dikkatler Kuril Adaları’na çevrildi
Putin’in tarihi ziyareti, Rusya’nın geniş çaplı askeri tatbikatları ve Japonya’nın sert diplomatik tepkileri, Moskova-Tokyo hattındaki tansiyonu son yılların en dikkat çekici seviyelerinden birine taşıdı.
Şimdilik gerilim diplomatik ve askeri gösteri düzeyinde ilerliyor. Ancak Rusya’nın bölgedeki askeri varlığını güçlendirmesi ve Japonya’nın savunma politikasını sertleştirmesi, Kuril Adaları’nı Asya-Pasifik’teki önemli gerilim noktalarından biri haline getiriyor.
