Fransa’da şiddet olayları sırasında yağmalanan mağazalardan alındığı öne sürülen ürünler ikinci el satış platformlarında ortaya çıktı. Rolex saatlerden lüks çantalara, parfümlerden kozmetik ürünlerine kadar çok sayıda ürünle ilgili şüpheli ilanlar gündeme gelirken, Fransız hükümeti Vinted, eBay ve Leboncoin gibi platformlardan acil önlem istedi.
Fransa’da 17 ve 18 Ekim tarihlerinde yaşanan şiddet olayları ve mağaza yağmalarının ardından, çalıntı olduğu değerlendirilen ürünlerin internet üzerinden yeniden satışa çıkarılması ülke gündemine oturdu. Sosyal medyada paylaşılan ilan görüntüleri, mağazalardan alındığı öne sürülen ürünlerin kısa süre içerisinde ikinci el piyasasına taşındığı yönündeki endişeleri artırdı.
Lüks markalara ait ürünlerin yanı sıra parfümler, makyaj malzemeleri, spor formaları, elektronik eşyalar ve koleksiyon ürünleri de şüpheli ilanlar arasında yer aldı. Bazı ilanlarda yeni ürünlerin toplu halde satışa sunulması ve fiyatların piyasa değerinin çok altında tutulması dikkat çekti.
Fransız basınında yer alan haberlere göre, sosyal medyada dolaşıma giren görüntülerde Sephora mağazalarına ait olduğu düşünülen kozmetik ürünlerinin çantalar dolusu satışa çıkarıldığı görüldü. Lüks markalara ait ürünlerin de benzer şekilde el değiştirdiği öne sürüldü.
Rolex saatler ise olayların ardından gündeme gelen dikkat çekici ayrıntılardan biri oldu. Fransa’da sosyal medyada paylaşılan görüntülerde, çöp konteynerinin yanındaki kutular arasında belgeleriyle birlikte Rolex saat bulunduğu görüldü. Ancak söz konusu saatin yağmalanan bir mağazadan alınıp alınmadığına ilişkin kesin bir doğrulama bulunmuyor.
Hükümet satış platformlarını acil toplantıya çağırdı
Yağma olaylarının ardından ortaya çıkan şüpheli ilanlar üzerine Fransa hükümeti harekete geçti. Ticaret ve dijital alandan sorumlu bakanlar, 19 Ekim’de çevrim içi satış platformlarının temsilcileriyle bir araya gelerek yasa dışı ürün ticaretinin önlenmesi için alınacak önlemleri görüştü.
Toplantıya Vinted, Amazon, eBay, Leboncoin, Meta ve TikTok temsilcilerinin yanı sıra e-ticaret sektörünün temsilcileri de davet edildi. Görüşmelerde, yağmalanan mağazalardan alındığı düşünülen ürünlerin satışının engellenmesi ve bu ilanların arkasındaki kişilerin tespit edilmesi üzerinde duruldu.
Fransa hükümeti 20 Ekim’de yaptığı açıklamada, yağmalanan ürünlerin çevrim içi satış platformlarında tespit edildiğini belirterek şirketlerden daha sıkı denetim istedi. Platformlardan şüpheli ilanları belirlemeleri, gerekli durumlarda kaldırmaları ve soruşturmalarda güvenlik birimleriyle iş birliği yapmaları talep edildi.
Şüpheli ilanlar nasıl tespit edilecek?
Fransız yetkililer, yasa dışı ürün satışlarının belirlenmesi için platformların denetimlerini artırmasını istedi. Özellikle ürünlerin piyasa değerinin çok altında fiyatlarla satılması, çok sayıda yeni ürünün aynı ilan içerisinde sunulması, üzerinde güvenlik etiketi bulunan eşyaların satışa çıkarılması ve ilanlarda hırsızlığa işaret eden ifadelerin kullanılması şüpheli durumlar arasında değerlendirilecek.
Platformların ayrıca şüpheli ilanlara ilişkin verileri yetkililerle paylaşması ve yasa dışı satış yaptığı belirlenen kişilerin soruşturulmasına yardımcı olması bekleniyor.
Hükümet, sürecin koordinasyonu için VigE-commerce adlı birimi de devreye aldı. Birim, ilgili kamu kurumları arasında koordinasyon sağlarken çevrim içi satışların izlenmesine yönelik çalışmaları yürütecek.
Vinted ve eBay’den açıklama
İkinci el ürün satışında öne çıkan platformlardan Vinted, çalıntı ürün satışına karşı sıfır tolerans politikası uyguladığını açıkladı. Şirket, hafta sonundaki olayların ardından şüpheli ilanları tespit etmek ve kaldırmak için harekete geçtiğini, denetimlerini de artırdığını bildirdi.
eBay ise hafta sonundaki yağmalarla bağlantılı şüpheli ilanlarda artış yaşandığını doğrulayamadığını belirtti. Şirket, yasa dışı ürün satışlarını tespit etmek için teknolojik denetim araçlarından yararlandığını ifade etti.
Buna karşın sosyal medyada paylaşılan ilan görüntülerinin tamamının doğrulanmış olmadığına dikkat çekiliyor. Bir ürünün düşük fiyatla satışa çıkarılması ya da toplu halde sunulması tek başına onun çalıntı olduğunu kanıtlamıyor. Ürünlerin kaynağının belirlenmesi için ayrıca inceleme yapılması gerekiyor.
3 bin işletme yağma ve tahribattan etkilendi
Fransa’da protestoların şiddet olaylarına dönüşmesi, ülke genelinde çok sayıda işletmeyi etkiledi. Hükümetin 20 Ekim’de paylaştığı bilgilere göre Paris, Marsilya, Lille ve diğer kentlerde en az 3 bin işletme yağma veya tahribatla karşı karşıya kaldı.
Lüks mağazaların yanı sıra kozmetik satıcıları, elektronik eşya mağazaları ve farklı sektörlerden işletmeler de olaylardan etkilendi. Kırılan vitrinler, hasar gören mağazalar ve kaybolan ürünler nedeniyle işletmelerin ciddi maddi kayıplar yaşadığı bildirildi.
Olayların ardından tartışma yalnızca mağazaların güvenliğiyle sınırlı kalmadı. Yağmalanan ürünlerin kısa sürede çevrim içi platformlarda satışa sunulabilmesi, ikinci el piyasalarının denetimini de gündeme taşıdı.
Avrupa genelindeki sokak tezgâhlarının ve ikinci el pazarlarının çalıntı Rolex saatlerle dolduğu iddiası ise mevcut bilgilerle bütünüyle doğrulanmış değil. Şu aşamada somut biçimde doğrulanan gelişme, Fransa’daki yağmaların ardından şüpheli ürün ilanlarının çevrim içi platformlarda ortaya çıkması ve hükümetin bu satışları engellemek için harekete geçmesi.
