Cumhurbaşkanı Başdanışmanı Oktay Saral, görevinden ayrıldığını doğruladı. Saral, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın talimatıyla görevinden ayrıldığını belirtirken, kararın Azerbaycan’daki başörtüsü tartışmasına ilişkin açıklamalarıyla bağlantılı olup olmadığı sorusuna “Evet, öyle görünüyor” yanıtını verdi. Gelişme, Ankara ile Bakü arasında gündeme gelen diplomatik gerilim iddialarını yeniden tartışmaya açtı.
Cumhurbaşkanı Başdanışmanı Oktay Saral’ın görevinden ayrıldığına ilişkin gelişme, 25 Ekim’de siyaset gündeminin öne çıkan başlıklarından biri oldu. Gazeteci Talat Atilla’nın Saral ile yaptığı telefon görüşmesini kamuoyuyla paylaşmasının ardından, Saral’ın görevinden ayrıldığı bilgisi gündeme taşındı.
Atilla’nın aktardığına göre Saral, görevden ayrılıp ayrılmadığı sorusuna, “Evet. Biz makamlarla kaim değiliz. Sayın Cumhurbaşkanımız göreve getirdi, kendisinin talimatıyla ayrıldım. Kimseye kırgınlığım yok” yanıtını verdi.
Ayrılığın Azerbaycan’a yönelik açıklamalarıyla bağlantılı olup olmadığı sorulduğunda ise Saral’ın “Evet, öyle görünüyor” dediği bildirildi. Saral ayrıca Türkiye Cumhuriyeti’nin ve Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın başarısının önemli olduğunu ifade etti.
Tartışma Azerbaycan’daki başörtüsü uygulamasıyla başladı
Saral’ın görevinden ayrılmasıyla yeniden gündeme gelen tartışmanın arka planında, Azerbaycan’daki okullarda kıyafet kurallarına ilişkin düzenlemeler bulunuyor.
Azerbaycan’da genel eğitim kurumlarında okul üniformasının bütünlüğünü bozduğu ve laiklik ilkesiyle bağdaşmadığı değerlendirilen ek giyim unsurlarına yönelik kurallar tartışma yaratmıştı. Düzenlemelerde başörtüsü doğrudan ifade edilmese de uygulamanın başörtülü öğrencilerin eğitim hakkını etkilediğine ilişkin haberler ve eleştiriler kamuoyuna yansımıştı.
Cumhurbaşkanı Başdanışmanı Oktay Saral da ekim ayında sosyal medya hesabından yaptığı açıklamayla konuya tepki göstermişti.
Saral, başörtülü öğrencilerin eğitim hakkının engellenmesini kabul edilemez bulduğunu belirterek, inancı nedeniyle başını örten öğrencilerin okul kapısından geri çevrilmesini eleştirmişti. Eğitim hakkının ideolojik gerekçelerle sınırlandırılmaması gerektiğini savunan Saral, Azerbaycan yönetimine uygulamadan vazgeçme çağrısında bulunmuştu.
Azerbaycan’dan tepki gelmişti
Saral’ın açıklamaları Azerbaycan’da da siyasi tartışmaya yol açtı. Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev’in liderliğindeki Yeni Azerbaycan Partisi, Türkiye’den bazı siyasi isimlerin açıklamalarını eleştiren bir değerlendirme yayımladı.
Partinin açıklamasında, Azerbaycan’ın iç meselelerine ilişkin değerlendirmelerin ülkenin anayasal düzeni ve din özgürlüğüne ilişkin hukuki çerçevesi dikkate alınarak yapılması gerektiği savunuldu. Saral ve bazı AK Parti milletvekillerinin açıklamaları da eleştirilerin odağında yer aldı.
Böylece okullardaki kıyafet kuralları üzerinden başlayan tartışma, iki ülke arasındaki siyasi söylemlere de yansıdı.
Bakü’nün görevden alınmasını istediği iddia edilmişti
Saral’ın görevinden ayrılmasından önce, Azerbaycan yönetiminin Ankara’dan Saral’ın görevden alınmasını talep ettiği yönünde haberler yayımlanmıştı.
Middle East Eye’ın üç yetkili ve konuyla ilgili bilgi sahibi bir kaynağa dayandırdığı haberde, Bakü yönetiminin Saral’ın açıklamalarından rahatsızlık duyduğu ve Ankara’dan görevden alınmasını istediği öne sürülmüştü.
Haberde ayrıca Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev’e yönelik sosyal medya paylaşımları nedeniyle bazı hesaplar hakkında da Türkiye’den işlem yapılmasının istendiği iddiasına yer verilmişti.
Ancak Azerbaycan’ın görevden alma talebinde bulunduğu yönündeki iddia ile Saral’ın görevden ayrılması arasında doğrudan bir bağlantı kuran resmî bir açıklama bulunmuyor. Saral’ın sözleri, ayrılığın Azerbaycan açıklamalarıyla bağlantılı olabileceğine ilişkin değerlendirmeyi güçlendirse de kararın gerekçesine dair kapsamlı bir resmî açıklama yapılmış değil.
Gözler Ankara-Bakü ilişkilerinde
Oktay Saral’ın görevinden ayrılması, Türkiye ile Azerbaycan arasındaki ilişkilerin gündemde olduğu bir dönemde gerçekleşti. İki ülke arasındaki yakın siyasi ve stratejik ilişkiler nedeniyle kamuoyuna yansıyan karşılıklı açıklamalar da yakından takip ediliyor.
Azerbaycan’daki okul kıyafeti düzenlemeleri üzerinden başlayan tartışmanın Saral’ın görevinden ayrılmasıyla yeni bir boyut kazanması, diplomatik ilişkiler açısından da dikkat çekti.
Bununla birlikte, görev değişikliğinin iki ülke arasındaki ilişkilerde kalıcı bir sorun yaratıp yaratmayacağı konusunda kesin bir değerlendirme yapmak için erken. Sürecin nasıl ilerleyeceği, ilgili makamların açıklamaları ve iki ülke arasındaki temaslarla netleşecek.
Sonuç olarak, Oktay Saral’ın görevinden ayrıldığı bilgisi kendisine atfedilen açıklamayla gündeme gelirken, Azerbaycan’ın bu ayrılıkta belirleyici olduğu iddiası henüz resmî makamlar tarafından doğrulanmış değil. Saral’ın “Evet, öyle görünüyor” sözleri ise tartışmanın en dikkat çeken ayrıntısı oldu.
