AB’den Ukrayna için 6,6 milyar avroluk askeri yardım adımı
Avrupa Birliği ülkeleri, Macaristan’ın itirazı nedeniyle uzun süredir gündemde olan Ukrayna’ya yönelik 6,6 milyar avroluk askeri yardım paketinin önünü açtı. Fonun serbest bırakılması, özellikle Ukrayna’nın insansız hava aracı (İHA) tedariki açısından önem taşıyor.
Avrupa Birliği ülkeleri, Ukrayna’ya yönelik askeri desteğin finansmanında kullanılacak 6,6 milyar avroluk kaynağın serbest bırakılması konusunda uzlaşmaya vardı.
Söz konusu kaynak, Avrupa Barış Fonu (EPF) kapsamında bulunuyor. AB’nin resmi verilerine göre EPF, üye ülkelerin katkılarıyla oluşturulan ve askeri ve savunma alanındaki desteklerin finansmanında kullanılan bütçe dışı bir mekanizma. Fon kapsamında Ukrayna’ya mühimmat, füze ve diğer askeri ekipmanların sağlanması daha önce de finanse edildi.
Macaristan’ın vetosu süreci kilitlemişti
Ukrayna’ya yönelik söz konusu askeri yardım mekanizması, Macaristan’ın itirazı nedeniyle uzun süre bloke edildi. Budapeşte, Ukrayna’ya yönelik yeni askeri finansman mekanizmalarına karşı olduğunu daha önce de resmi belgelerde ortaya koymuştu. Macaristan, kaynakların AB’nin kendi savunma hazırlıklarına yönlendirilmesi gerektiğini savunuyordu.
Yeni uzlaşmayla birlikte yardım paketinin yeniden kullanılmasının önü açılmış oldu.
İHA tedariki açısından kritik
Ukrayna açısından finansmanın önemli başlıklarından biri insansız hava araçları. Savaşta keşif, gözetleme ve saldırı amacıyla yoğun şekilde kullanılan İHA’lar, Kiev’in savunma ihtiyaçları içerisinde önemli bir yer tutuyor.
AB de son dönemde Ukrayna’nın savunma sanayisinin ve özellikle İHA üretim kapasitesinin geliştirilmesine yönelik finansmanı artırıyor. AB Konseyi’nin verilerine göre Ukrayna’ya yönelik destek kapsamında şimdiye kadar 11,7 milyar avro İHA tedarikinin finansmanında kullanıldı.
Bu nedenle 6,6 milyar avroluk kaynağın yeniden devreye alınması, Ukrayna’nın önümüzdeki dönemdeki askeri tedarik planları açısından önem taşıyor.
AB’nin Ukrayna’ya desteği sürüyor
AB ve üye ülkeleri, Rusya’nın 2022’de başlayan geniş çaplı işgalinden bu yana Ukrayna’ya askeri, mali ve insani destek sağlıyor.
AB Konseyi’nin güncel verilerine göre, AB ve üye ülkelerinin Ukrayna’ya yönelik toplam desteği 224,5 milyar avroya ulaşmış durumda. Bunun içinde askeri yardımın yanı sıra mali destek, insani yardım ve Ukraynalı mültecilere yönelik harcamalar da bulunuyor.
Avrupa Barış Fonu’nun toplam mali tavanı ise 2021-2027 dönemi için 17 milyar avronun üzerine çıkarılmış durumda. Fonun Ukrayna’ya yönelik kısmı, askeri ekipman ve mühimmat desteğinin yanı sıra eğitim ve diğer savunma ihtiyaçlarının karşılanmasında kullanılıyor.
Ukrayna için finansman baskısı sürüyor
AB’nin askeri yardım mekanizmalarındaki yeni adım, Ukrayna’nın savaşın devam ettiği dönemde artan savunma harcamaları açısından önem taşıyor. Özellikle İHA ve mühimmat tedarikinin sürdürülebilmesi, Kiev’in kısa vadeli askeri planlamasının temel unsurlarından biri olarak öne çıkıyor.
AB’nin Ukrayna’ya yönelik mali desteği de devam ediyor. 24 Eylül 2026’da AB Konseyi, Ukrayna’ya yaklaşık 3 milyar avroluk yeni bir ödeme yapılmasını onayladı. Bu ödeme, Ukrayna’nın destek planındaki 95 hedeften 84’ünü yerine getirmesinin ardından gerçekleştirildi.
Böylece Brüksel, bir yandan doğrudan bütçe desteğini sürdürürken diğer yandan Ukrayna’nın savunma ihtiyaçları için askeri finansman mekanizmalarını yeniden işler hale getiriyor.
