21 Eylül Dünya Alzheimer Günü, hastalıkla ilgili farkındalık çalışmalarını gündeme taşırken, gerçek bir aile hikâyesinden yola çıkan “Sâdan Hanım” filmi de Alzheimer’ın birey ve aile üzerindeki etkilerini sinemaya taşıyor. Film, 18 Eylül’de vizyona girerek Dünya Alzheimer Günü’nün bulunduğu haftada izleyiciyle buluştu.
Yönetmen Göksel Gülensoy, kayınvalidesi Sâdan Ünüvar’ın Alzheimer hastalığıyla mücadelesini dört yıl boyunca kamera ile takip etti. 140 saati aşan görüntünün bir araya getirilmesiyle oluşturulan filmde, aile arşivleri ve dramatik canlandırmalar da kullanıldı.
Dört yıl boyunca kameranın karşısında değişen bir hayat
“Sâdan Hanım”ın hikâyesi, Sâdan Ünüvar’a Alzheimer tanısı konulmasının ardından başladı.
Gülensoy, dört yıl boyunca kayınvalidesinin günlük hayatını, hafızasındaki değişimleri, davranışlarındaki dönüşümü ve ailesiyle ilişkilerinin hastalık sürecinden nasıl etkilendiğini kaydetti.
Film, Alzheimer’ın yalnızca hastalığı yaşayan kişinin hayatını değiştirmediğine de dikkat çekiyor. Aynı evde yaşayan aile bireyleri, zaman içerisinde değişen roller ve ilişkilerle birlikte hastalığın etkilerini doğrudan yaşamaya başlıyor.
Bu yönüyle yapım, Alzheimer’ı yalnızca tıbbi bir hastalık olarak değil, bir ailenin günlük hayatını dönüştüren uzun ve zorlu bir süreç üzerinden ele alıyor.
140 saatlik görüntü hafızanın arşivine dönüştü
Film için dört yıl boyunca 140 saatin üzerinde görüntü kaydedildi. Ailenin geçmişine ait 8 mm filmler de bu arşive dahil edildi.
Sâdan Hanım’ın 2018 yılında hayatını kaybetmesinin ardından yapımın bazı dönemlerinde eksik kalan bölümler dramatik canlandırmalarla tamamlandı.
Sâdan Hanım’ın gençliğini Canan Ergüder canlandırırken, dramatik bölümlerde Serap Aksoy, Altuğ Yücel, Mansur Ark, Gökçe Ayçiçek, Ebru Nil Aydın ve Kenan Ece’nin de aralarında bulunduğu oyuncular rol aldı.
Böylece filmde gerçek görüntüler, aile arşivleri ve kurmaca sahneler bir araya getirilerek Sâdan Ünüvar’ın yaşam öyküsünün farklı dönemleri izleyiciye aktarılıyor.
“Ya bir gün ben de unutursam?”
Filmin yönetmeni Göksel Gülensoy açısından çekim süreci zaman içerisinde yalnızca kayınvalidesinin hikâyesini anlatan bir çalışmanın ötesine geçti.
Gülensoy’un süreç içerisinde kendisine yönelttiği “Ya bir gün ben de unutursam?” sorusu, filmin temel duygularından biri haline geldi.
Yapımın anlatısında yer alan “Düşünsenize, unuttuğunuzu bile hatırlamıyorsunuz” ifadesi de Alzheimer’ın hafıza üzerindeki etkisini çarpıcı biçimde ortaya koyuyor.
Filmde hastalığın ilerleyişini anlatan bir başka ifade ise hafızadaki kayıpların zaman içerisinde nasıl fark edilmez hale gelebildiğine işaret ediyor:
“Hiç iz bırakmadan çalıyor ve siz her defasında ‘Zaten hep bu kadardı’ diyorsunuz.”
2014’te başlayan hikâye sinemaya uzandı
“Sâdan Hanım”ın hikâyesi 2014 yılında başlayan araştırma süreciyle ortaya çıktı. Çekimler ise 2015 yılında başladı.
Dört yıllık çekim sürecinin ardından tamamlanan yapım, 2022 yılından itibaren çeşitli festivallerde izleyiciyle buluştu ve 8 ödül aldı.
18 Eylül’de vizyona giren film, 21 Eylül Dünya Alzheimer Günü’nün bulunduğu haftada Türkiye’deki sinema izleyicisiyle buluştu.
Yapımcılığını Neptün Ünüvar, yönetmenliğini ise Göksel Gülensoy üstleniyor. 85 dakika süren “Sâdan Hanım”, dramatik destekli belgesel türünde hazırlanmış bir yapım olarak sinemalarda gösteriliyor.
Alzheimer’a bir ailenin penceresinden bakıyor
“Sâdan Hanım”, Alzheimer hastalığının hafıza kaybından ibaret olmadığını; hastalık ilerledikçe kişinin çevresiyle ilişkilerinin, aile içindeki rollerin ve günlük yaşamın da değişebildiğini gerçek bir hikâye üzerinden anlatıyor.
21 Eylül Dünya Alzheimer Günü vesilesiyle yeniden gündeme gelen film, bir ailenin hafızasında kalan görüntüler aracılığıyla unutmanın ne anlama geldiği, hatırlamanın değeri ve hastalığın yakınlar üzerindeki etkisi üzerine düşündürüyor.
