ABD merkezli Axios haber sitesi, ABD Başkanı Donald Trump’ın, İran ile ateşkes sağlanırsa bölge ülkelerinden İbrahim Anlaşması’na katılmalarını ve İsrail ile barışmalarını istediğini öne sürdü.
Axios’un iddiasına göre Trump, İran savaşı sona erdikten sonra Müslüman ülke liderlerini İbrahim Anlaşması’na katılmaya ve İsrail ile barış anlaşması yapmaya çağırdı.
Trump öncelikle tarihi bir Suudi Arabistan-İsrail barış anlaşmasını hedefliyor , ancak bölgedeki mevcut siyasi iklim ve yaklaşan İsrail seçimleri, yakın vadede herhangi bir atılımı son derece zorlaştırıyor.
Önceki gün Trump İran’la ortaya çıkan anlaşmayı görüşmek üzere Türkiye, Suudi Arabistan, BAE, Katar, Pakistan, Mısır, Ürdün ve Bahreyn liderleriyle telekonferans görüşmesi gerçekleştirmişti.
Görüşme hakkında bilgi sahibi bir ABD yetkilisi, Trump’ın liderlere İsrail Başbakanı Netanyahu’yu arayacağını söylediğini ve yakın gelecekte İsrail liderinin de aynı görüşmede yer almasını umduğunu vurguladığını belirtti.
İki ABD’li yetkilinin aktardığına göre, Trump liderlere, İran’la savaş bittikten sonra, İbrahim Anlaşması’na henüz taraf olmayan veya İsrail ile barış anlaşması bulunmayan tüm ülkelerin Yahudi devletiyle ilişkilerini normalleştirmesini beklediğini söyledi.
Görüşmeye yakın yetkili, “Hepsi de ‘Bu anlaşmada sizin yanınızdayız. Eğer işe yaramazsa da yine sizin yanınızda olacağız’ dediler” şeklinde konuştu.
Özellikle İsrail ile resmi diplomatik ilişkileri olmayan Suudi Arabistan, Katar ve Pakistan liderleri, Trump’ın talebine şaşırdılar. ABD’li yetkililerden biri, “Telefonda sessizlik oldu ve Trump şaka yaparak hala orada olup olmadıklarını sordu” dedi.
Trump daha sonra liderlere, elçileri Jared Kushner ve Steve Witkoff’un önümüzdeki haftalarda bu konuyu takip edeceklerini söyledi.
İBRAHİM ANLAŞMALARI NEDİR?
İbrahim Anlaşmaları temel olarak İsrail ile Arap ülkeleri arasında normalleşmeyi öngörüyor. 2020’de ABD arabuluculuğunda imzalanan ve İsrail’in başta BAE ile Bahreyn olmak üzere bazı Arap ülkeleriyle diplomatik ilişki kurmasını sağlayan anlaşmalar bütünü olarak biliniyor. Daha sonra Fas ve Sudan da sürece katıldı.
Anlaşmalar; savunma işbirliği, teknoloji, enerji, turizm ve ticaret alanlarında ortaklık kurulmasını hedefledi. Aynı zamanda bölgedeki birçok ülke için İran’ın etkisini dengeleyecek stratejik bir blok oluşturma amacı taşıdı.
Anlaşmalar, İsrail-Arap ilişkilerini ilerletirken Filistin meselesinin ikinci plana atıldığı gerekçesiyle eleştirildi. Destekleyenler bunun bölgeyi istikrara yaklaştırdığını savunurken, karşı çıkanlar Filistin devleti kurulmadan normalleşmenin İsrail üzerindeki baskıyı azalttığını söyledi.
