İsrail merkezli ZIM şirketinin kiraladığı, Liberya bayraklı 158 metrelik konteyner gemisi Contship Jet, Karadeniz’de Bulgaristan açıklarında üç deniz dronunun saldırısına uğradı. İsrail’in Hayfa Limanı’ndan Romanya’ya doğru seyreden gemi, saldırının ardından battı. Gemide bulunan 18 mürettebatın tamamı kurtarılırken, 421 konteynerin denize gömüldüğü bildirildi. Saldırıyı kimin gerçekleştirdiği henüz belirlenemedi.
İsrail’den Romanya’ya gidiyordu
Karadeniz’de ticari gemileri hedef alan saldırılara bir yenisi eklendi. İsrail merkezli deniz taşımacılığı şirketi ZIM’in kiraladığı Liberya bayraklı Contship Jet isimli konteyner gemisi, 28 Ekim Çarşamba günü Bulgaristan’ın Karadeniz kıyısı açıklarında deniz dronlarının hedefi oldu.
Yunanistan merkezli bir şirket tarafından yönetilen geminin, İsrail’in Hayfa Limanı’ndan Romanya’nın Köstence Limanı’na doğru ilerlediği belirtildi. Bulgaristan Savunma Bakanı Dimitar Stoyanov’un açıklamasına göre gemi, Şabla açıklarının yaklaşık 21 deniz mili güneydoğusunda üç deniz dronuyla vuruldu.
Saldırının ardından gemide ağır hasar meydana geldi. Geminin su almaya başlaması ve batma tehlikesi üzerine mürettebat tahliye edildi. Kurtarma çalışmalarının ardından geminin battığı açıklandı.
18 mürettebatın tamamı kurtarıldı
Saldırı sırasında gemide bulunan 18 kişilik mürettebatın tamamı kurtarıldı. Mürettebatın 14’ünün Filipinler, 4’ünün ise Ukrayna vatandaşı olduğu bildirildi.
Bulgaristan Deniz Kuvvetleri ve sınır polisi ekipleri, tahliye edilen denizcileri Varna Limanı’na götürdü. Mürettebatın sağlık kontrollerinden geçirilmesi için gerekli işlemler başlatıldı.
Bulgaristan makamlarının açıklamalarına göre olayda mürettebatın hayatını kaybettiğine ilişkin bir bilgi paylaşılmadı. İlk bilgilere göre saldırı can kaybı yaşanmadan atlatıldı.
Gemide 421 konteyner bulunuyordu
Contship Jet’in saldırı sırasında 421 konteyner taşıdığı bildirildi. Gemiyle birlikte konteynerlerin de denize gömüldüğü belirtildi.
Yükler arasında lityum iyon bataryalar, yanıcı maddeler, aşındırıcı sıvılar, asitler ve çeşitli endüstriyel bileşenlerin bulunduğu aktarıldı. Tehlikeli maddelerin denize karışma ihtimali, olayın ardından çevresel riskleri de gündeme getirdi.
Bulgaristan Deniz Kuvvetleri, ilk incelemelerde kirlilik belirtisine rastlanmadığını bildirdi. Yetkililerin farklı noktalardan numuneler alarak deniz kirliliği ihtimalini değerlendirdiği aktarıldı.
Saldırıyı kimin düzenlediği bilinmiyor
Contship Jet’e yönelik saldırının sorumluluğunu üstlenen bir taraf bulunmuyor. Bulgaristan açıklarında son dönemde ticari gemilere yönelik benzer saldırıların artması, Karadeniz’deki deniz güvenliğine ilişkin endişeleri artırdı.
Saldırının Rusya-Ukrayna savaşıyla bağlantılı olup olmadığına ilişkin değerlendirmeler gündeme gelirken, saldırganın kimliği henüz kesin olarak belirlenmedi. Mevcut bilgiler, saldırının doğrudan belirli bir ülkeye atfedilmesi için yeterli değil.
Geminin İsrail’den hareket etmiş olması ve ZIM tarafından kiralanması dikkat çekerken, geminin Yunanistan merkezli bir şirket tarafından yönetildiği de bildirildi. Geminin ticari bağlantıları, saldırının arkasındaki tarafın kimliğini tek başına ortaya koymuyor.
Türkiye, Bulgaristan ve Romanya’dan ortak tepki
Saldırı, Bulgaristan, Romanya ve Türkiye savunma bakanları ile genelkurmay başkanlarının Sofya’da Karadeniz’in güvenliğini görüşmek üzere bir araya geldiği sırada gerçekleşti.
Üç ülkenin temsilcileri, Karadeniz’de ticari gemileri ve denizcilik altyapısını tehdit eden insansız araç saldırılarını kınadı. Açıklamada, ticari gemileri, denizcilik altyapısını ve deniz faaliyetlerinin güvenliğini tehlikeye atan saldırıların derhal sona erdirilmesi çağrısı yapıldı.
Görüşmelerde ayrıca istihbarat paylaşımının güçlendirilmesi, erken uyarı kapasitesinin geliştirilmesi ve Karadeniz’de koordinasyonun artırılması konusunda mutabakata varıldığı bildirildi.
Karadeniz’de ticari gemilere yönelik saldırılar artıyor
Bulgaristan ve Romanya açıklarında son haftalarda yaşanan insansız deniz aracı saldırıları, bölgedeki ticari deniz taşımacılığı açısından yeni bir güvenlik sorunu oluşturuyor.
NATO üyesi Bulgaristan ve Romanya’nın münhasır ekonomik bölgelerinde meydana gelen olaylar, Rusya-Ukrayna savaşı nedeniyle zaten hassas olan Karadeniz’deki deniz trafiğine ilişkin riskleri artırıyor.
Contship Jet saldırısı, ticari gemilerin savaşın tarafı olmayan ülkelerin kıyıları açıklarında dahi saldırı riskiyle karşılaşabildiğini gösteren son olaylardan biri oldu. Saldırının sorumlularının belirlenmesi ve deniz güvenliğine yönelik önlemlerin artırılması, önümüzdeki dönemde bölgenin gündeminde kalmaya devam edecek.
Kaynaklar: Reuters, Associated Press, Bulgaristan Ulusal Radyosu ve ZIM’in müşteri bilgilendirmesi.
