Dünya Ticaret Örgütü (DTÖ), küresel mal ticaretine ilişkin 2026 büyüme tahminini yüzde 1,9’dan yüzde 3,9’a yükseltti. Yapay zeka teknolojilerine yönelik güçlü talep, yılın ilk yarısındaki küresel mal ticareti büyümesinin yüzde 47’sini oluşturdu. Buna karşılık hizmet ticaretinde büyüme beklentisi aşağı çekildi.
Dünya Ticaret Örgütü (DTÖ), Orta Doğu’daki savaşın yol açtığı aksaklıklara rağmen küresel mal ticaretinin beklentilerin üzerinde performans göstermesi üzerine 2026 yılına ilişkin büyüme tahminini yukarı yönlü revize etti.
DTÖ’nün yayımladığı Küresel Ticaret Görünümü ve İstatistikleri raporuna göre, küresel mal ticaret hacmi 2026’nın ilk yarısında yıllık bazda yüzde 3,5 arttı. Enerji, gübre ve taşımacılık piyasalarında yaşanan sorunlara rağmen kaydedilen bu artışta, tedarik zincirlerinin alternatif kaynaklara ve güzergâhlara yönelmesi etkili oldu.
Ticarette yapay zeka etkisi: Büyümenin yüzde 47’si bu alandan geldi
Küresel ticaretin beklentileri aşmasında yapay zeka teknolojilerine yönelik yatırımların etkisi öne çıktı. Yarı iletkenler ve sunucular gibi yapay zeka altyapısında kullanılan ürünlere yönelik talep, 2026’nın ilk yarısında küresel mal ticaretindeki büyümenin yüzde 47’sini oluşturdu.
Bu ürünlerin ticareti yıllık bazda yüzde 67 artarken, söz konusu alandaki büyüme son iki yılda hız kazandı.
Yapay zeka yatırımlarıyla bağlantılı talep, Orta Doğu’daki savaşın küresel ticaret üzerindeki olumsuz etkilerinin bir bölümünü telafi etti. Böylece teknoloji ürünleri, dünya ticaretindeki büyümenin temel itici güçlerinden biri haline geldi.
DTÖ, 2026 tahminini yüzde 3,9’a çıkardı
DTÖ ekonomistleri, yılın ilk yarısında ortaya çıkan güçlü performansın ardından küresel mal ticaretine ilişkin büyüme tahminini mart ayında açıklanan yüzde 1,9 seviyesinden yüzde 3,9’a yükseltti.
Küresel mal ticaret hacminin 2027’de ise yüzde 4,1 büyümesi bekleniyor.
Tahminlerdeki yukarı yönlü değişimde tedarik zincirlerinin aksaklıklara uyum sağlaması ve yapay zeka ürünlerine yönelik yatırımların ticaret hacmini artırması belirleyici oldu.
Orta Doğu’daki savaş enerji ticaretini etkiledi
Orta Doğu’daki çatışmalar, enerji piyasalarında ciddi aksamalara neden oldu. Bölgeden yapılan ham petrol ihracatı 2026’nın ilk yarısında yıllık bazda yaklaşık yüzde 24, sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) ihracatı ise yüzde 47 azaldı.
Ancak diğer tedarikçilerin sevkiyatlarını artırması sayesinde küresel ihracattaki düşüş ham petrolde yüzde 6, LNG’de ise yüzde 1 ile sınırlı kaldı.
Gübre piyasalarında da alternatif tedarikçilerin devreye girmesiyle arz sorunlarının etkisi hafifletildi. Ticaret akışlarının farklı liman ve güzergâhlara yönlendirilmesiyle küresel konteyner elleçleme hacmi, yılın başından temmuz ortasına kadar yıllık bazda yüzde 3,9 arttı.
Bu gelişmeler, küresel tedarik zincirlerinin jeopolitik şoklara karşı uyum kapasitesini ortaya koydu.
Hizmet ticaretinde beklentiler aşağı çekildi
Mal ticaretindeki olumlu tabloya karşın hizmet ticaretinde daha zayıf bir görünüm öne çıktı. DTÖ, 2026 yılı hizmet ticareti büyüme tahminini yüzde 4,8’den yüzde 3,3’e düşürdü.
Bununla birlikte, hizmet ticaretinin 2027’de yüzde 6,4 büyümesi bekleniyor.
DTÖ, küresel ticaretteki kazanımların bölgeler ve sektörler arasında eşit dağılmadığına dikkat çekti. Özellikle çatışmalardan daha fazla etkilenen bölgeler ve hizmet sektörleri, küresel ticaretteki toparlanmadan aynı ölçüde yararlanamıyor.
DTÖ’den fırsatlara erişim uyarısı
DTÖ Genel Direktörü Ngozi Okonjo-Iweala, küresel ticaretin dayanıklılığına işaret ederken bu dayanıklılığın tüm ülkeler ve işletmeler açısından aynı sonuçları doğurmadığını vurguladı.
Okonjo-Iweala, bütünleşmiş dünya ekonomisinin ve kurallara dayalı ticaret sisteminin, kriz dönemlerinde temel ürünlerin işletmelere ve hanelere ulaşmasını kolaylaştırdığını belirtti. Ancak bazı ülkelerin şoklardan daha fazla etkilendiğini ve herkesin yapay zeka gibi yeni fırsatlara erişemediğini ifade etti.
DTÖ’ye göre önümüzdeki dönemde temel mesele, küresel ticaretin büyümesini sürdürmesinin yanı sıra ortaya çıkan ekonomik ve teknolojik fırsatların daha geniş kesimlere ulaşmasını sağlamak olacak.
