Türk Hava Kuvvetleri için üretilen ancak Türkiye’ye teslim edilmeyen 6 adet F-35A Lightning II savaş uçağı, yıllar sonra ABD’deki depolama alanında görüntülendi. Uçakların ABD Hava Kuvvetleri envanterine dahil edilmeden muhafaza edildiği belirtiliyor.
Türkiye’nin F-35 programından çıkarılmasının üzerinden yıllar geçmesine rağmen, Türk Hava Kuvvetleri için üretilen uçakların akıbeti yeniden gündeme geldi. Türkiye için üretimi tamamlanan 6 adet F-35A Lightning II’nin ABD’deki bir depolama tesisinde tutulduğunu gösteren görüntüler ortaya çıktı.
6 uçak Türkiye’ye teslim edilmedi
Türkiye, F-35 programından çıkarılmadan önce en az 100 adet F-35A satın almayı planlıyordu. Ankara, programın geliştirme ve üretim aşamalarında da ortak ülkeler arasında yer alıyordu. Ancak Rusya’dan S-400 hava savunma sistemi alınmasının ardından ABD yönetimi Temmuz 2019’da Türkiye’yi F-35 programından çıkardı.
Bu süreçte Türk Hava Kuvvetleri için üretilen 6 F-35A’nın teslimatı da durduruldu. ABD Kongresi tarafından kabul edilen düzenlemeler, Türkiye S-400 sistemine sahip olduğu sürece F-35’lerin Türkiye’ye transferini de sınırlandırdı.
Uçaklar yıllardır koruma altında
Yeni görüntüler, Türkiye için üretilen uçakların ABD Hava Kuvvetleri’ne teslim edilmek yerine depolama koşullarında tutulduğunu gösteriyor.
Muhafaza prosedürü kapsamında uçakların çeşitli sistemlerinin korozyona karşı özel sıvılarla korunduğu, hassas sistemlerin ise mühürlendiği ve uçakların belirli aralıklarla bakımdan geçirildiği aktarılıyor. Böylece uçakların uzun süre kullanılmadan bekletilmelerine rağmen yeniden hizmete alınabilecek durumda tutulması hedefleniyor.
Bununla birlikte, ortaya çıkan görüntülerin hangi tarihte çekildiği ve uçakların tamamının hangi tesiste bulunduğu konusunda kamuya açık kesin bir bilgi bulunmuyor.
F-35 dosyası yeniden gündemde
Türkiye’nin F-35 programından çıkarılmasının temelinde S-400 krizi bulunuyor. ABD yönetimi, Rus yapımı sistemin F-35’in düşük görünürlük özellikleri hakkında istihbarat toplama riski oluşturabileceğini savunmuştu. ABD Kongresi de Türkiye’nin S-400’ü elinde bulundurduğu sürece F-35 transferini engelleyen düzenlemeler yaptı.
Türkiye için üretilen 6 uçak ise bu süreç boyunca farklı bir akıbete uğradı. Uçaklar ne Türk Hava Kuvvetleri’ne teslim edildi ne de ABD Hava Kuvvetleri envanterine dahil edildi. Son görüntüler, söz konusu uçakların yıllar sonra hâlâ muhafaza altında tutulduğunu ortaya koydu.
F-35’lerin yeniden görüntülenmesi, Türkiye’nin programdan çıkarılmasının ardından yıllardır tartışılan “6 Türk F-35’ine ne oldu?” sorusunu da yeniden gündeme taşıdı.
