Türkiye’nin de aralarında bulunduğu 15 ülke ve Avrupa Birliği, küresel imalat sektöründeki yapısal kapasite fazlasına karşı ortak hareket edilmesi çağrısında bulundu. ABD öncülüğünde hazırlanan bildiride, piyasa dışı uygulamalarla desteklenen aşırı üretimin fiyatları ve üretim dengelerini bozduğu, rekabeti ve yatırımları olumsuz etkilediği belirtildi.
Küresel ticarette imalat kapasitesi fazlasına ilişkin tartışmalar yeni bir boyut kazandı. Türkiye’nin de aralarında bulunduğu 15 taraf, yapısal ölçekteki imalat kapasitesi fazlası ve aşırı üretimi teşvik eden piyasa dışı uygulamalara karşı ortak hareket edilmesi çağrısı yapan bildiriyi imzaladı.
ABD Ticaret Temsilciliği (USTR) tarafından yayımlanan ortak bildiri, ABD’nin G20 dönem başkanlığı kapsamında Milwaukee’de gerçekleştirilen ticaret bakanları toplantısındaki görüşmelerin ardından hazırlandı. Bildiride, küresel ticarette üretimin talebin üzerinde kalmasına yol açan yapısal sorunlara karşı iş birliğinin artırılması istendi.
Türkiye de imzacılar arasında
Bildiriyi Türkiye, ABD, Arjantin, Avustralya, Kanada, Avrupa Birliği, Fransa, Almanya, Hindistan, İtalya, Japonya, Güney Kore, Meksika, Polonya ve İngiltere imzaladı.
Böylece ABD’nin öncülük ettiği girişime G20’nin tamamı yerine grubun önemli bir bölümü dahil oldu. Çin, Brezilya, Endonezya, Rusya, Suudi Arabistan ve Güney Afrika ise bildiride yer almadı.
G20’nin Milwaukee’deki ticaret bakanları toplantısında ise imalat sektöründeki kapasite fazlasına karşı ortak bir yaklaşım konusunda tam uzlaşı sağlanamamıştı. Yeni bildiri, bu nedenle G20’nin tamamını bağlayan bir karar yerine, daha geniş bir ülke grubunun ortak hareket etme iradesini ortaya koyuyor.
“Yapısal kapasite fazlası” uyarısı
Ortak bildiride, yapısal kapasite fazlasının nerede ortaya çıkarsa çıksın fiyatları ve üretim modellerini bozduğu, rekabeti ve inovasyonu engellediği belirtildi.
Üretim kapasitesinin küresel talebin üzerinde kalmasının, piyasa koşullarıyla açıklanamayacak şekilde devlet destekleri ve diğer piyasa dışı uygulamalarla sürdürülmesinin diğer ülkelerdeki üreticiler üzerinde baskı oluşturabileceği ifade edildi.
Bildiride ayrıca bu tür uygulamaların bazı ülkeleri belirli ürünlerde tek bir tedarikçiye veya ülkeye aşırı bağımlı hale getirebileceği ve ekonomik baskı riskini artırabileceği vurgulandı.
5 sektöre özel çalışma yapılacak
Ortak girişimin özellikle otomobiller ve elektrikli araçlar, bataryalar, kimyasallar, temel yarı iletkenler ve güneş panelleri sektörlerindeki kapasite fazlasına odaklanması planlanıyor.
İmzacı ülkeler, bu sektörlere yönelik ayrı çalışma platformları oluşturma konusunda anlaşırken, teknik ekiplerin Aralık ayından önce bir araya gelerek çalışmaların kapsamını belirlemesi ve kapasite fazlasına ilişkin mevcut verileri paylaşması öngörülüyor.
Çin’in adı geçmedi ancak hedef tartışması sürüyor
Bildiride herhangi bir ülkenin adı doğrudan hedef alınmadı. Ancak uluslararası ticaret çevrelerinde kapasite fazlası tartışmasının özellikle Çin’in devlet destekli sanayi politikaları ve artan ihracatı üzerinden yürütüldüğü değerlendiriliyor.
Çin, söz konusu ortak bildiriyi imzalayan ülkeler arasında yer almadı. Pekin yönetimi, Milwaukee’deki G20 toplantılarında da üretim kapasitesi ve ticaret politikaları konusunda ABD’nin yaklaşımına farklı bir tutum sergilemişti.
G20’de tam uzlaşı sağlanamamıştı
Milwaukee’de 30 Eylül-1 Ekim tarihlerinde gerçekleştirilen G20 ticaret bakanları toplantısında zorla çalıştırma, Dünya Ticaret Örgütü’nün kuralları, gıda ticaretinin araçsallaştırılması ve yapısal kapasite fazlası gibi başlıklar ele alınmıştı.
Ancak kapasite fazlası konusunda bazı üyelerin ortak eylem mekanizması oluşturulmasına karşı çıkması nedeniyle G20 genelinde ortak sonuç belgesi ortaya çıkmadı. ABD Ticaret Temsilciliği, bazı üyelerin ortak hareket için bir yol oluşturulmasını kesin biçimde reddettiğini açıklamıştı.
Bu nedenle 15 tarafın imzaladığı yeni bildiri, G20’nin tamamının uzlaşamadığı kapasite fazlası konusunda daha dar kapsamlı ancak somut bir iş birliği zemini oluşturuyor.
Küresel ticarette yeni cephe
ABD öncülüğündeki girişim, küresel ticarette aşırı üretim, devlet destekleri ve piyasa dışı uygulamalar konusundaki tartışmanın önümüzdeki dönemde daha da yoğunlaşabileceğine işaret ediyor.
İmzacı ülkeler, kapasite fazlasının yerli üretimi, istihdamı, yatırımları ve ekonomik büyümeyi olumsuz etkileyebileceği görüşünde birleşirken, önümüzdeki aylarda sektör bazında yapılacak teknik çalışmaların hangi somut önlemlere dönüşeceği takip edilecek.
EKONOMİ SERVİSİ
