ABD’de obezite oranlarının uzun yıllar süren yükselişin ardından ilk kez gerileme eğilimi gösterdiğine ilişkin işaretler dikkat çekiyor. Sağlık uzmanları, bu değişimin nedenleri arasında Ozempic ve benzeri GLP-1 sınıfı kilo verme ilaçlarının yaygınlaşmasının önemli bir rol oynayıp oynamadığını araştırıyor.
ABD’de obezite oranları 20 yılı aşkın süredir genel olarak yükseliş eğilimindeydi. Ancak son dönem verilerinde bu trendin yavaşladığı, bazı ölçümlerde ise gerilemenin başladığı görülüyor. Uzmanlar, söz konusu değişimin kalıcı bir dönüşüm olup olmadığını anlamak için daha uzun süreli verilere ihtiyaç olduğunu belirtiyor.
Gözler Ozempic ve benzeri ilaçlarda
Son yıllarda ABD’de kilo verme amacıyla kullanılan semaglutid ve tirzepatid gibi ilaçların kullanımı hızla arttı. Ozempic markasıyla bilinen semaglutid ile Wegovy ve benzeri tedaviler, iştahın azalmasına ve kilo kaybına yardımcı oluyor.
Bu ilaçların kullanımındaki artış, ABD’de obezite oranlarındaki olası düşüşle aynı döneme denk geliyor. Bu nedenle araştırmacılar, ilaçların yalnızca bireysel kilo kaybı üzerindeki etkisini değil, toplum genelindeki obezite oranlarına olası etkisini de incelemeye başladı.
Ancak uzmanlar, mevcut verilerin obezite oranlarındaki düşüşün doğrudan GLP-1 ilaçlarından kaynaklandığını kanıtlamadığını vurguluyor.
“İlk kez düşüş olabilir”
ABD’de obeziteyle ilgili araştırmalarda kullanılan farklı veri setleri son dönemde birbirine benzer bir tablo ortaya koymaya başladı. Bazı ulusal araştırmalarda yetişkinlerde obezite oranının önceki yıllara göre gerilediği görülürken, bazı çalışmalarda ise artışın durduğu veya yatay seyrettiği belirtiliyor.
Bu gelişme, özellikle ABD gibi obezite oranlarının uzun süre boyunca yükseldiği bir ülkede dikkat çekiyor.
Uzmanlara göre birkaç yıl boyunca devam edecek bir düşüş görülmesi halinde bunun ABD’deki halk sağlığı açısından önemli bir dönüm noktası olup olmadığı daha net anlaşılabilecek.
Tek neden ilaçlar olmayabilir
Araştırmacılar, obezite oranlarındaki olası değişimin yalnızca zayıflama ilaçlarıyla açıklanamayacağı görüşünde.
Beslenme alışkanlıkları, fiziksel aktivite, gıda fiyatları, sağlık politikaları, pandemi sonrasında değişen yaşam biçimleri ve obezite tedavisine yönelik farkındalığın artması da oranları etkileyebilecek faktörler arasında bulunuyor.
Ayrıca obezite oranlarının ölçülmesinde kullanılan yöntemler ve araştırmaların farklı örneklem gruplarına dayanması da sonuçların birbirinden farklı çıkmasına neden olabiliyor.
GLP-1 ilaçlarının kullanımı hızla arttı
Ozempic, başlangıçta tip 2 diyabet tedavisi amacıyla geliştirilen semaglutid içerikli bir ilaç olarak öne çıktı. Aynı etken maddenin kilo yönetimi amacıyla kullanılan farklı bir formu ise Wegovy markasıyla piyasaya sunuldu.
İlaçların iştahı azaltması ve mide boşalmasını yavaşlatması sayesinde önemli miktarda kilo kaybı sağlayabilmesi, obezite tedavisinde yeni bir dönemin başlamasına yol açtı.
Son yıllarda ABD’de bu ilaçlara yönelik talebin artmasıyla birlikte sağlık sistemindeki maliyetler, erişim ve uzun süreli kullanım gibi konular da tartışılmaya başlandı.
Uzmanlar temkinli
Obezite oranlarında olası düşüşün önemli bir gelişme olduğunu belirten uzmanlar, bunun henüz kesin bir “obezite krizinin sona ermesi” anlamına gelmediği konusunda uyarıyor.
Çünkü ABD’de obezite hâlâ çok geniş bir kesimi etkileyen önemli bir halk sağlığı sorunu. Ayrıca GLP-1 ilaçlarının yaygın kullanımının toplum genelindeki sağlık göstergelerine etkisinin ortaya çıkması için daha uzun süreli takip gerekiyor.
Önümüzdeki yıllarda elde edilecek veriler, obezite oranlarında görülen değişimin geçici bir dalgalanma mı yoksa uzun yıllar süren yükseliş trendinin gerçek bir kırılma noktası mı olduğunu gösterecek.
Yeni bir dönemin başlangıcı olabilir
ABD’de obezite oranlarının gerilemeye başlaması ihtimali, yalnızca sağlık dünyasında değil ilaç ve gıda sektörlerinde de yakından takip ediliyor.
Eğer düşüş eğilimi kalıcı hale gelirse, bunun arkasındaki faktörlerin belirlenmesi büyük önem taşıyacak. Özellikle GLP-1 ilaçlarının yaygınlaşmasının toplum genelindeki kilo dağılımını ne ölçüde değiştirdiği, önümüzdeki dönemin en önemli araştırma konularından biri olacak.
