Kabul edilen yeni yasa ile üniversiteden ayrılan öğrencilere son yılların en kapsamlı geri dönüş imkânı tanındı. TBMM Genel Kurulu’nda kabul edilerek yasalaşan düzenlemeye göre, hazırlık sınıfı dâhil yükseköğretim kurumlarının tüm kademelerinden ayrılan veya ilişiği kesilen öğrenciler, yasanın yürürlüğe girmesinin ardından dört ay içinde başvurmaları halinde eğitimlerine yeniden devam edebilecek.
Genel Kurul’dan geçen torba yasanın kısa süre içinde Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın onayına sunulması bekleniyor. Düzenlemenin gelecek hafta onaylanarak Resmi Gazete’de yayımlanması halinde, başvurular aralık ayının ilk haftasına kadar yapılabilecek. Yasaya göre hazırlık, intibak, ön lisans, lisans tamamlama, lisans ve lisansüstü programlarında öğrenim gören; kendi isteğiyle kaydını sildirenler de dahil olmak üzere herhangi bir nedenle ilişiği kesilenler ile bir programa yerleştiği halde kayıt yaptırmayanlar bu haktan yararlanabilecek. Başvurusu kabul edilen öğrenciler, 2026-2027 eğitim öğretim yılında yeniden öğrenimlerine başlayabilecek.
Kimler kapsam dışında kalacak?
Öğrenci affı; terör suçları, kasten öldürme, işkence, eziyet, cinsel saldırı, çocukların cinsel istismarı, uyuşturucu veya uyarıcı madde imal ve ticareti suçlarından mahkûm olanları kapsamayacak. Ayrıca sahte belge nedeniyle kaydı iptal edilenler veya kayıt sırasında sahte belge kullananlar, Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu’nda yer alan “manevi, mali veya bağlantılı haklara tecavüz” suçlarını işleyenler ile terör örgütlerine ya da Milli Güvenlik Kurulu’nca devletin milli güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapı, oluşum veya gruplarla üyelik, mensubiyet, iltisak veya irtibat gerekçesiyle ilişiği kesilen kişiler de düzenlemeden yararlanamayacak.
Askerlik yapanlar için özel düzenleme
Daha önce farklı bir eğitim kademesinde benzer bir haktan yararlanılmış olması, başka bir öğrenim düzeyinde yeniden bu düzenlemeden faydalanılmasına engel oluşturmayacak. Öğrenimine dönen öğrencilerin askerlik tecil işlemleri, Askeralma Kanunu’ndaki erteleme hükümlerine göre yürütülecek. Halen askerlik görevini sürdürenler ise terhis tarihinden itibaren iki ay içinde başvurmaları halinde bu haktan yararlanabilecek.
Tıp ve diş hekimliği öğrencilerine ek hak
Azami öğrenim süresini doldurmasına rağmen mezun olamayan ve intörnlük dönemi dışında son sınıfta bulunan tıp ve diş hekimliği öğrencilerine, başarısız oldukları ya da alamadıkları teorik ve uygulamalı dersler için iki ek sınav veya ders tekrarı hakkı tanınacak. Teorik veya uygulamalı derslerini başarıyla tamamladığı halde uygulamalı eğitime ya da intörnlük eğitimine başlayamayan, eğitimini tamamlayamayan veya başarısız olan öğrencilere de bu eğitimlerini tamamlama imkânı sağlanacak.
Yasadaki diğer düzenlemeler
Yeni düzenlemeyle birlikte 48 üniversiteye profesör, doçent, doktor öğretim üyesi ve araştırma görevlisi kadroları tahsis edildi. Devlet üniversiteleri, Cumhurbaşkanı kararıyla yurt dışında yerleşke, akademik birim, program ve gerekli diğer tesisleri kurabilecek.
Bunun yanı sıra, kişisel emeği ve akademik birikimi dışında ücretli ya da ücretsiz şekilde başkalarına hazırlattığı tez, makale, kitap veya proje gibi çalışmalarla ön lisans, lisans ya da lisansüstü diploma veya akademik unvan elde ettiği tespit edilen kişiler üniversite öğretim mesleğinden çıkarılacak ve bu yöntemle kazanılan akademik derece ile unvanları geri alınacak.
Ayrıca 67 yaşını dolduran tıp ve diş hekimliği öğretim üyelerinin üç yıl daha sözleşmeli olarak görev yapabilmesine imkân tanındı. Vakıf üniversiteleri, kuruluşlarında olduğu gibi yasalarının kaldırılması halinde yine TBMM kararıyla kapatılabilecek. Üniversitelere alınacak öğretim elemanları için güvenlik soruşturması şartı öngören madde ise Genel Kurul görüşmeleri sırasında verilen önergeyle yasa metninden çıkarıldı.
