Türk bilim insanının katkı sunduğu araştırma, akciğer kanserinde yeni tedavinin önünü açtı: ABD’den onay geldi!

gizem karsli Türk bilim insanının katkı sunduğu araştırma, akciğer kanserinde yeni tedavinin önünü açtı: ABD'den onay geldi!

TÜRK BİLİM İNSANININ İMZASI: AKCİĞER KANSERİNDE YENİ TEDAVİYE ABD’DEN ONAY!

Türk bilim insanı Dr. Gizem Karslı Uzunbaş’ın araştırmacıları arasında yer aldığı çalışma, akciğer kanserinin belirli bir genetik türüne karşı geliştirilen yeni tedavinin önünü açtı. Broad Institute of MIT ve Harvard ile ilaç şirketi Bayer’in iş birliğiyle geliştirilen sevabertinib (Hyrnuo), ABD Gıda ve İlaç Dairesi’nden (FDA) onay aldı. Klinik araştırmalarda tümörlerin küçülmesinde yüzde 71’e ulaşan yanıt oranı elde edilirken, ilacın kullanım alanı Eylül 2026’da genişletildi.

TÜRK BİLİM İNSANI ARAŞTIRMANIN ÖNEMLİ İSİMLERİ ARASINDA

Broad Institute ve Harvard bağlantılı araştırma ekibinde görev yapan Dr. Gizem Karslı Uzunbaş, HER2 mutasyonlu küçük hücreli olmayan akciğer kanserine yönelik geliştirilen BAY 2927088 kodlu ilacın bilimsel çalışmalarında yer aldı.

Uzunbaş’ın adı, 2023 yılında Amerikan Kanser Araştırmaları Derneği’nin (AACR) bilimsel toplantısında sunulan ve ilacın HER2 mutasyonlu akciğer kanserindeki klinik öncesi etkilerini inceleyen araştırmanın yazarları arasında bulunuyor. 2025 yılında yayımlanan sonraki araştırmalarda da katkısı devam etti.

Çalışmalar, kanser hücrelerinin büyümesinde etkili olan HER2 mekanizmasının hedeflenmesine ve bu mekanizmayı baskılayabilecek yeni bir tedavi yaklaşımının geliştirilmesine bilimsel zemin hazırladı.

İLAÇ HANGİ KANSER TÜRÜNÜ HEDEFLİYOR?

Sevabertinib, küçük hücreli olmayan akciğer kanserinin (NSCLC) HER2 (ERBB2) geninde belirli aktive edici mutasyonlar taşıyan türüne yönelik geliştirildi.

Bir tirozin kinaz inhibitörü olan ilaç, kanser hücrelerinin büyümesini destekleyen HER2 ve EGFR sinyal mekanizmalarını hedef alıyor. Ağız yoluyla tablet şeklinde kullanılan ilaç, özellikle tedavi seçenekleri sınırlı olan HER2 mutasyonlu akciğer kanseri hastaları açısından önem taşıyor.

FDA’DAN İLK ONAY 19 KASIM 2025’TE GELDİ

Bayer tarafından geliştirilen sevabertinib, 19 Kasım 2025’te FDA’dan hızlandırılmış onay aldı. İlk onay, daha önce sistemik tedavi görmüş, ileri evre veya metastatik, HER2 mutasyonlu küçük hücreli olmayan akciğer kanseri bulunan yetişkin hastaları kapsıyordu.

FDA’nın değerlendirmesine temel oluşturan SOHO-01 adlı Faz 1/2 klinik araştırmasında, daha önce sistemik tedavi almış ancak HER2’yi hedefleyen bir ilaç kullanmamış 70 hastanın yüzde 71’inde tümör küçülmesi gözlendi. Bu grupta yanıtın ortanca süresi 9,2 ay olarak açıklandı.

EYLÜL 2026’DA İLAÇ İÇİN YENİ BİR KARAR DAHA ALINDI

Sevabertinibin kullanım alanı 9 Eylül 2026’da FDA tarafından genişletildi. Yeni kararla ilaç, daha önce sistemik tedavi görmemiş, ileri evre veya metastatik HER2 mutasyonlu küçük hücreli olmayan akciğer kanseri hastaları için de onay kapsamına alındı.

Daha önce tedavi görmemiş 69 hastanın değerlendirildiği araştırma grubunda tümörlerin küçülmesine yönelik objektif yanıt oranı yüzde 75 olarak bildirildi. Yanıt veren hastaların yüzde 73’ünde bu etkinin en az altı ay, yüzde 38’inde ise en az 12 ay sürdüğü açıklandı.

HER HASTA İÇİN GEÇERLİ DEĞİL

Uzmanlar açısından önemli olan nokta, sevabertinibin bütün akciğer kanseri hastalarında kullanılabilecek genel bir tedavi olmadığı. İlaç, tümörlerinde belirli HER2 (ERBB2) aktive edici mutasyonları tespit edilen ve ilgili klinik koşulları karşılayan hastalar için geliştirildi.

Ayrıca FDA onayının hızlandırılmış onay kapsamında bulunması, tedavinin klinik faydasının devam eden doğrulayıcı çalışmalarla izlenmesini gerektiriyor. Klinik araştırmalarda ishal, karaciğer toksisitesi ve akciğer iltihabı gibi önemli yan etkiler de bildirildi.

Türk bilim insanı Dr. Gizem Karslı Uzunbaş’ın uluslararası araştırma ekibindeki katkısı, Türkiye’den yetişen bilim insanlarının kanser araştırmalarındaki çalışmalarını bir kez daha gündeme taşıdı. Araştırma, genetik özelliklere göre şekillenen hedefe yönelik kanser tedavilerinin geleceği açısından da dikkat çekici bir gelişme olarak öne çıktı.